VN: opwarming aarde brengt menselijk lijden

(Novum/AP) - De aarde koerst steeds sneller af op een warmer tijdperk en die opwarming brengt onvermijdelijk menselijk lijden met zich mee, plus het gevaar dat diersoorten zullen uitsterven. Dat stelt het klimaatpanel van de Verenigde Naties, het IPCC, in een zaterdag verschenen rapport.

In het rapport, waarover wetenschappers en vertegenwoordigers van regeringen in het Spaanse Valencia zes dagen onderhandelden, worden maatregelen genoemd die een rampscenario kunnen voorkomen. VN-secretaris-generaal Ban Ki-moon zei dat klimaatverandering 'de dierbaarste schatten van onze planeet' in gevaar brengt en zulke grote gevolgen kan hebben dat alleen dringende, wereldwijde actie het tij nog kan keren.

Het rapport, een samenvatting van drie eerder dit jaar verschenen IPCC-rapporten, bevat verschillende scenario's van de gevolgen van het broeikaseffect, afhankelijk van de actie die ondernomen gaat worden. Het heet Samenvatting voor Beleidsmakers en is het resultaat van zes jaar onderzoek door het panel, dat dit jaar samen met Al Gore de Nobelprijs voor de vrede krijgt.

Het rapport zal als leidraad worden gebruikt op de grote klimaatconferentie die de VN volgende maand houden op Bali en waar zal worden gepraat over een nieuw klimaatverdrag, als opvolger van het tien jaar oude verdrag van Kyoto, dat in 2012 afloopt en waarin staat dat 36 industrielanden de uitstoot van broeikasgassen in dat jaar met 5 procent moeten hebben teruggebracht ten opzichte van 1990. Om een soepele voortgang van de bestrijding van het broeikaseffect te garanderen moet het nieuwe verdrag volgens deskundigen van de VN in 2009 klaar zijn.

In de aan sceptici gerichte inleiding van het rapport staat dat het geen twijfel lijdt dat klimaatsystemen al aan het veranderen zijn. De aantoonbare verwarming van de luchttemperaturen en de temperatuur van de oceanen, het smelten van sneeuw en ijs en de stijgende zeespiegels vormen hiervan het bewijs, zo wordt gesteld.

De angst is gerechtvaardigd dat armen en oude mensen het meest zullen lijden onder de klimaatverandering; honger en ziekten zullen toenemen en droogte, overstromingen en hittegolven zullen de armste gebieden van de wereld treffen, aldus het IPCC. Bovendien zullen steeds meer planten- en diersoorten verdwijnen. Als er geen actie wordt ondernomen kunnen door de mens veroorzaakte 'plotselinge en onomkeerbare veranderingen' de wereld onherkenbaar maken.

Organisaties als Greenpeace en het Wereldnatuurfonds spraken lovende woorden over het rapport, al verplicht het de bij de opstelling ervan betrokken landen niet tot actie. Over de vraag hoe de uitstoot van het broeikasgas CO2 tegengegaan moet worden hebben onder landen altijd veel verschillende ideeën bestaan. De Europese Unie heeft steeds het voortouw genomen in de uitvoering van het klimaatverdrag van Tokyo, maar de VS trokken zich in 2001 onder president George Bush uit het verdrag terug. Het hoofd van de Amerikaanse delegatie in Valencia, Sharon Hays, zei vrijdag echter dat er sinds 2001 veel is veranderd. Volgens haar is het nu veel duidelijker dan toen dat klimaatverandering het gevolg is van menselijk handelen.