Zestig landen beloven einde inzet kindsoldaten

(Novum/AP) - Bijna zestig landen hebben dinsdag op een congres in Parijs beloofd geen gebruik te maken van kindsoldaten bij gewapende conflicten. Ze hebben toegezegd minderjarige soldaten te ontwapenen en terug te laten keren in de samenleving.

Het document, dat overigens geen juridisch gewicht heeft, is onder meer getekend door Sierra Leone, Liberia en Congo. Dit zijn landen waarvan bekend is dat ze in het verleden kindsoldaten hebben ingezet. Ook andere Afrikaanse, en Latijns-Amerikaanse en Aziatische landen zetten hun handtekening, evenals alle lidstaten van de Europese Unie.

Het is het duidelijkste signaal tegen de inzet van kindsoldaten dat de internationale gemeenschap tot dusverre heeft afgegeven. Wereldwijd vechten volgens de Verenigde Naties zeker 250 duizend kinderen mee in gewapende conflicten.

Het document laat regeringen geen enkel excuus om nog minderjarigen het slagveld in te sturen. Het verplicht hun om kindsoldaten op te sporen en te ontwapenen, zelfs in oorlogstijd, en degenen te straffen die de minderjarigen rekruteerden.

De Franse minister van buitenlandse zaken Philippe Douste-Blazy, wiens ministerie het congres in samenwerking met het VN-kinderfonds Unicef georganiseerd heeft, benadrukte dat het document meer is dan goedbedoelde woorden alleen en dat de tekst grote politieke waarde heeft. Jacques Hintzy van de Franse afdeling van Unicef noemde het zeer bevredigend om te merken dat het probleem ook de aandacht heeft van regeringen, en niet alleen van ngo's.

De voormalige kindsoldaat Ishmael Beah legde een ontroerende getuigenis af over zijn ervaringen en drong er bij de aanwezigen op aan actie te ondernemen. Hij vertelde dat hij zich op 13-jarige leeftijd bij een gewapende groepering aansloot nadat zijn ouders en twee broers waren vermoord tijdens de burgeroorlog in Sierra Leone in de jaren '90.

"Ik wist niet wat ik moest doen met mijn leven. Het ene moment had ik familie en het volgende had ik niemand meer", aldus de nu 26-jarige Beah. Toen hij eenmaal begonnen was met vechten was iemand doodschieten 'net zo gemakkelijk als een glas water drinken'. Na een paar jaar kon Beah terecht in een reïntegratieprogramma in Freetown, de hoofdstad van Sierra Leone. "Niemand wordt gewelddadig geboren", aldus Beah. "Geen enkel kind in Afrika, Latijns-Amerika of Azië wil meedoen aan oorlog." Hij woont tegenwoordig in New York en heeft een boek geschreven over zijn ervaringen dat binnenkort uitkomt.

Doel van de conferentie was manieren te vinden om het ronselen van kindsoldaten te voorkomen en voormalige kindsoldaten te helpen weer een plek te vinden in de samenleving. Speciale aandacht ging uit naar meisjes, die 40 procent van de minderjarige rekruten uitmaken en groot risico lopen op seksuele uitbuiting.

Naar schatting 95 duizend voormalige kindsoldaten hebben deelgenomen aan recente reïntegratieprojecten in bijvoorbeeld Afghanistan, Colombia, Uganda, Somalië, Sri Lanka en Liberia.

Het Internationaal Strafhof in Den Haag, dat het gebruik van kindsoldaten officieel tot oorlogsmisdaad heeft bestempeld, besloot vorige week de Congolese krijgsheer Thomas Lubanga te vervolgen op deze aanklacht. Lubanga wordt ervan beschuldigd in Oost-Congo kinderen van soms nog maar 10 jaar te hebben ingelijfd. In totaal zouden zo'n dertigduizend kinderen voor milities in Congo hebben gewerkt.