Rusland vraagt meer tijd voor voorstel over Kosovo

(Novum/AP) - De speciale VN-gezant Martti Ahtisaari heeft vrijdag in Wenen zijn langverwachte voorstel voor de toekomst van Kosovo gepresenteerd aan diplomaten van de zogenaamde Contactgroep. Rusland zei meteen meer tijd te willen om het voorstel te bestuderen. Rusland is de enige bondgenoot van Servië in de Contactgroep. Ruslands kennelijke verzet tegen het voorstel van de Finse oud-president dreigt de vaart uit het vredesproces te halen. De uiteindelijke beslissing over het voorstel ligt bij de VN-Veiligheidsraad, waarin Rusland vetorecht heeft.

Het is de bedoeling dat Ahtisaari het plan op 2 februari officieel aan Belgrado en Pristina presenteert. De andere leden van de Contactgroep - de Verenigde Staten, Groot-Brittannië, Frankrijk, Duitsland en Italië - vinden dat die afspraak moet doorgaan. Maar het Kremlin wil op zijn minst wachten tot er in Servië een nieuwe regering is aangetreden, zei een Russische diplomaat tegen het persbureau AP. In Servië zijn deze maand parlementsverkiezingen gehouden. De ultranationalisten wonnen, maar haalden niet voldoende stemmen om alleen te kunnen gaan regeren.

In Kosovo reageerde premier Agim Ceku geprikkeld op het Russische verzoek om uitstel, waar volgens hem geen enkele reden voor is.

De Kosovaarse vice-premier Lufti Haziri zei dat het plan van Ahtisaari op twee pijlers rust: Kosovo's recht op een eigen toekomst en zijn verplichtingen jegens minderheden. Maar diplomaten hebben eerder gezegd dat het woord onafhankelijkheid waarschijnlijk niet in het voorstel zal voorkomen, al zouden Kosovo wel enkele attributen van een soevereine staat worden toegekend, waaronder toegang tot internationale instellingen en de vorming van een eigen veiligheidsdienst.

Op de vraag of zo'n voorwaardelijke onafhankelijkheid geen onrust teweeg zal brengen onder de etnisch-Albanese meerderheid zei een westerse functionaris in Wenen dat de Kosovaren 'begrijpen waar het om gaat', maar waarschuwde hij dat uitstel van het plan tot frustratie kan leiden.

Ahtisaari heeft gezegd dat de bescherming van de Servische minderheid in Kosovo een centraal onderdeel is van zijn plan en dat het plan voorziet in voortzetting van het internationaal toezicht op Kosovo met steun van vredesmilitairen van de Navo. Volgens diplomaten krijgt de hoogste EU-gezant waarschijnlijk vetorecht over wetgeving en regeringsbesluiten en bevoegdheid functionarissen te ontslaan die zich niet aan de vredesregeling houden.

Bij de onderhandelingen met de Serviërs en Kosovaren in het afgelopen jaar is gesproken over het verlenen van zelfbestuur aan Serviërs in de gebieden waar zij een meerderheid uitmaken, bescherming van het Servische religieuze en culturele erfgoed en constitutionele garanties dat de Serviërs niet door de etnisch-Albanese meerderheid kunnen worden overstemd.

Oliver Ivanovic, een gematigde Serviër in de verdeelde stad Kosovska Mitrovica, zei op de hoogte te zijn gebracht van de belangrijkste elementen van het plan. Naar zijn zeggen biedt het de Serviërs een eigen parlement, een unie van gemeentes en het recht speciale banden met Servië aan te houden.