Noord-Iers parlement ontbonden

(Novum/AP) - De Britse regering heeft in de nacht van maandag op dinsdag het Noord-Ierse parlement ontbonden met oog op verkiezingen die op 7 maart gepland zijn en die een protestants-katholieke regering moeten opleveren. Verwacht wordt dat de Britse premier Tony Blair en de Ierse premier Bertie Ahern de verkiezingsdatum later tijdens een onderhoud in Londen zullen bevestigen.

Het is de bedoeling dat een week na de verkiezingen een solide protestants-katholieke coalitieregering aantreedt die vervolgens op 26 maart de meeste bestuurstaken van Groot-Brittannië overneemt. Aan die datum zal niet worden getornd, hebben Blair en Ahern gezegd.

De twee regeringen zouden dinsdag ook een rapport vrijgeven over de stappen naar vrede die het Ierse Republikeinse leger tot nu toe heeft gezet. Het IRA heeft zich in 2005 ontwapend en afstand genomen van zijn jarenlange strijd om het Britse bestuur over Noord-Ierland omver te werpen en het gebied te laten aansluiten bij de Ierse Republiek.

De belangrijkste protestantse partij, de Democratische Unionisten, bleef weigeren met de IRA-partij Sinn Fein in een regering te stappen zolang die zich niet zou onderwerpen aan het gezag van de Noord-Ierse politie, tot voor kort de aartsvijand van het IRA. Zondagavond hield Sinn Fein een buitengewoon congres waarop met grote meerderheid werd gestemd voor normalisering van de betrekkingen met de Noord-Ierse politie. Er werd echter het voorbehoud gemaakt dat de Democratische Unionisten eerst akkoord moeten gaan met het ultimatum van 26 maart.

De leider van de Democratische Unionisten Ian Paisley, een protestantse dominee die het IRA tientallen jaren te vuur en te zwaard heeft bestreden, gaf toe dat Sinn Fein een belangrijke stap heeft gezet door de legitimiteit van Noord-Ierland en zijn instituties te erkennen. Maar zijn partij is pas bereid tot machtsdeling voor de genoemde datum als Sinn Fein er nu meteen toe overgaat de politie in te lichten over door IRA-leden begane misdaden en jonge katholieken aan te moedigen tot de politie toe te treden. De stellingname van Sinn Fein lijkt op een gepostdateerde cheque, zei hij. "Ze moeten nu uitbetalen."

De leider van Sinn Fein, Gerry Adams, zei in een reactie dat Sinn Fein iedereen zal aanmoedigen de politie inlichtingen te geven over misdaden die in traditionele IRA-bolwerken zijn begaan. Over het rekruteren van katholieke politieagenten liet hij zich niet uit.

Nadat de partijen in 1998 op Goede Vrijdag een vredesakkoord hadden gesloten heeft Noord-Ierland korte tijd een protestants-katholiek bestuur gehad. Dat viel in 2002 echter uit elkaar door onenigheid over hoe het IRA moest worden aangepakt. Pas na langdurig en moeizaam overleg opende zich een nieuwe mogelijkheid tot coalitievorming.