Kindersmokkel vooral voor China zelf

Jaarlijks worden in China naar schatting tienduizenden kinderen ontvoerd. Gewoon op weg van school, of ze worden meegenomen uit hun huis.

In enkele gevallen komen ze terecht in buitenlandse adoptiegezinnen, zoals bleek uit een schandaal met een aantal kindertehuizen in de provincie Hunan in de periode 2003 tot 2005.

Maar de grootste markt bevindt zich nog altijd in eigen land. Het stelen en ontvoeren van kinderen – voornamelijk jongetjes – wordt in de hand gewerkt door China’s éénkindpolitiek en de traditionele voorkeur voor zonen. Heel wat stellen zonder zoon zijn bereid te betalen voor een jongen. Schattingen variëren van een paar honderd tot zo’n drieduizend euro per kind. Dat wordt daarna gelegaliseerd, al dan niet met valse papieren of middels het omkopen van ambtenaren.

De afgelopen jaren zijn ook steeds meer ontvoeringen van baby-meisjes bekend geworden. Meisjes maakten eerder overigens ook al onderdeel uit van de kinderhandel, maar dan vooral omdat ouders bereid waren hun dochters te verkopen. Sommige kopers kiezen nu uiteindelijk voor een meisje, omdat die doorgaans goedkoper zijn, en – als ze ouder zijn – dienst kunnen doen als hulp in de huishouding of als bruid.

„Hoewel precieze cijfers ontbreken, lijken kinderen van China’s zogenoemde binnenlandse migranten het vaakst slachtoffer”, zegt Marc Ono, hoofd Kinderbescherming van de Chinese afdeling van Unicef in Peking. Hij verwijst naar laaggeschoolde inwoners van het arme platteland die naar grote steden trekken in de hoop op werk en een beter leven. Zij missen officiële vergunningen in de stad en moeten daar sociale voorzieningen volledig uit eigen zak betalen. Onderwijs is voor hen onbetaalbaar. Hun kinderen brengen daarom veel tijd alleen door, vaak op straat, en vormen een kwetsbare groep.

Maar ook de ouders van schoolgaande kinderen maken zich ongerust. In Peking kan niet iedereen zomaar leerlingen na schooltijd komen ophalen. Schooldirecties willen weten wie er buiten staat te wachten, of laten alleen mensen met speciale pasjes toe op het schoolplein. Tijdens de lessen gaan de hoge hekken rondom scholen vaak op slot. „Vooral in grote steden zijn onderwijzers en ouders zich steeds meer bewust van de mogelijke risico’s”, aldus Ono. „Juist migranten moeten nog beter worden voorgelicht.”

De Chinese media besteden voornamelijk aandacht aan het probleem in de vorm van trotse meldingen van arrestaties van kinderhandelaren. Al verschijnen ook steeds vaker de trieste verhalen van ouders die hun kind verloren tijdens een moment van onoplettendheid.

De nationale overheid zegt de straffen voor kinderhandel de laatste jaren te hebben aangescherpt. Maar op lokaal niveau ontbreekt het veel politiedistricten aan het personeel of simpelweg de wil om de ontvoeringen grondig aan te pakken.

Ouders van ontvoerde kinderen die te veel klagen over een lakse houding van agenten, worden soms door diezelfde politie geïntimideerd of in de gaten gehouden, vertelden sommigen eind vorig jaar nog aan journalisten van Sky News.

Steun en wellicht een sprankje hoop krijgen radeloze familieleden uit een compleet andere hoek. Sommige Chinezen trokken zich de ontvoeringen zo aan, dat ze websites hebben opgezet waarop naasten foto’s van kinderen of andere vermisten kunnen zetten ( www.xrqs.com en www.souren.net ).