Rice belegt topontmoeting met Olmert en Abbas

(Novum/AP) - De Amerikaanse minister van buitenlandse zaken Condoleezza Rice gaat in de komende weken een topontmoeting met de Israëlische premier Ehud Olmert en de Palestijnse president Mahmoud Abbas beleggen om de mogelijkheden voor een Palestijnse staat te onderzoeken. Dat heeft de minister gezegd na afloop van besprekingen met de Egyptische president Hosni Mubarak in de Egyptische plaats Luxor.

Rice zei dat haar besprekingen in Israël en de Palestijnse gebieden van de afgelopen dagen bedoeld waren om een basis te leggen voor 'een politieke horizon die tot een Palestijnse staat moet leiden'. Ze zei spoedig met Olmert en Abbas bijeen te zullen komen om de grote lijnen te bespreken en verder te werken aan het routekaart-vredesplan. De bijeenkomst zal 'vrij spoedig' plaatsvinden, zei Rice, maar zij noemde geen datum. Volgens een Amerikaanse functionaris zal de top over drie of vier weken ergens in het Midden-Oosten worden gehouden.

Olmert bevestigde tegenover parlementsleden van zijn Kadima-partij dat hij en Rice overeen waren gekomen op korte termijn een ontmoeting met Abbas te organiseren.

De Palestijnse onderhandelaar Saeb Erekat zei dat Abbas in principe heeft toegezegd te zullen komen, maar nog wacht op de bekendmaking van een datum en plaats.

Olmert zei dat zijn eerste ontmoeting met Abbas op 23 december vaart heeft gebracht in het vredesproces en dat het zaak is die vaart erin te houden. Hij zei dat hij met Rice overeen was gekomen dat de 'routekaart' als uitgangspunt van de besprekingen met Abbas zal dienen. Het plan, opgesteld door de Verenigde Staten, de Europese Unie, Rusland en de Verenigde Naties, voorziet in de oprichting van een Palestijnse staat. De ontmoeting met Rice is niet bedoeld als vervanging van het bilaterale overleg met de Palestijnen, benadrukte Olmert.

Bij zijn ontmoeting met Abbas stelde Olmert een aantal vertrouwenwekkende maatregelen in het vooruitzicht, waaronder de overdracht van honderd miljoen dollar (76 miljoen euro) aan achtergehouden belastinggeld en versoepeling van reisbeperkingen voor Palestijnen op de Westoever. Maar de Palestijnen zeggen dat Israël zijn beloften niet is nagekomen. Een woordvoerster van Olmert zei dat Israël garanties wil hebben dat het geld bij Abbas terechtkomt en niet bij de Hamas-regering. Ze zei goede hoop te hebben dat de zaak de komende dagen kan worden beklonken.

Als om Rice te schofferen publiceerde het Israëlische ministerie van huisvesting maandag advertenties waarin aannemers werden opgeroepen in te tekenen voor de bouw van 44 nieuwe huizen in de grootste joodse nederzetting op de Westoever, Maaleh Adumim. De 'routekaart' roept op tot stopzetting van alle bouwwerkzaamheden in de nederzettingen en Israël heeft de VS beloofd zich daaraan te houden. Een woordvoerder van Rice die de minister op haar reis vergezelt zei de advertenties niet te hebben gezien, maar merkte op dat het Amerikaanse standpunt onveranderd is.

Verwacht wordt dat Rice het Israëlisch-Palestijnse vraagstuk ook zal bespreken met acht Arabische bondgenoten van de VS die zij dinsdag in Koeweit zal ontmoeten. In ruil voor hun steun aan de wankele regering van Irak, zonder welke de nieuwe Irak-strategie van de Amerikaanse president George Bush gedoemd is te mislukken, eisen de Arabische landen dat de VS Israël onder druk zetten om vrede te sluiten met de Palestijnen en zijn Arabische buurlanden.

De Jordaanse koning Abdullah II waarschuwde Rice dat elk politiek proces in Irak zal mislukken als niet alle segmenten van de maatschappij, met name de soennieten, erbij worden betrokken. Jordanië en landen als Egypte en Saudi-Arabië zijn bezorgd over de toenemende invloed van de sjiitische islam, die zich van Iran via Irak uitstrekt tot in Syrië en Libanon. De soennitische Arabische regimes vrezen dat de sjiitische hardliners in Teheran het Midden-Oosten zullen gaan domineren, het extremisme aanwakkeren en elke vredesregeling onmogelijk maken. Het plan van Bush om meer Amerikaanse soldaten naar Irak te sturen wordt door hen met grote scepsis bekeken. Zij geloven toch niet dat de Amerikanen, laat staan de sjiitische Iraakse regering, de sjiitische milities zullen aanpakken die Irak in een burgeroorlog hebben gestort.