Hoogovens in gemeenten bij Luik blijven open

Eindelijk goed nieuws voor de Waalse staalindustrie: Twee hoogovens kunnen toch openblijven. Maar het klimaatprobleem drukt de feestvreugde.

Werkloze staalarbeiders in Luik hebben hun hoop gevestigd op Lakshmi Mittal. De Brits-Indiase topman van Arcelor Mittal, de grootste staalproducent ter wereld, heeft onlangs een onverwachte beslissing genomen. Mittal wil de vuren in de hoogoven van de gemeente Seraing, bij Luik, die recent gedoofd werden, weer aansteken. Het naburige Ougrée, dat binnenkort zou sluiten, kan langer staal blijven maken.

Deze stap kan de regio, waar een op de vijf volwassenen werkloos is, de komende jaren honderden nieuwe banen opleveren. En het is nog maar vier jaar geleden dat de top van Arcelor, toen nog zonder Mittal, besloot de hoogovens te sluiten. Daardoor zouden op den duur 1700 mensen op straat komen te staan.

Sindsdien is de wereldwijde vraag naar staal enorm gestegen, vooral door de bouwactiviteiten in China en India. Hoogovens die enkele jaren geleden nog onrendabel waren, kunnen nu weer winstgevend produceren. Ook al zijn ze verouderd en onhandig gelegen voor het transport, zoals de fabrieken bij Luik.

Helaas is er één probleem: Mittal heeft onvoldoende emissierechten om de extra uitstoot van het broeikasgas CO2 te compenseren. En dat moet volgens de regels die gebaseerd zijn op het klimaatverdrag van Kyoto.

Natuurlijk kan het bedrijf rechten bijkopen. Maar dan wordt het Luikse staal volgens Mittal veel te duur. Dus oefent hij druk uit op de Waalse overheid, de Belgische regering en de Europese Commissie.

De staalbaron rekent erop dat iemand hem wel aan de benodigde emissierechten wil helpen. Zo niet, dan dreigt hij de productie te verplaatsen naar een ander land, waar ze niet zo moeilijk doen over emissies - India bijvoorbeeld. Dan zijn zowel de werkgelegenheid in België als het wereldklimaat de dupe.

Aan Waalse kant is er zeker bereidheid om Mittal ter wille te zijn. Maar de Walen hebben zich voor de komende jaren juist vastgelegd op een straffe reductie van de CO2-uitstoot, mede op basis van de verwachte sluitingen in de staalindustrie. Daarom verwijst Namen, waar de Waalse regering is gevestigd, Mittal door naar Brussel.

Dat er op dit moment geen federale regering is in België, maakt de zaak nog ingewikkelder. Want het huidige kabinet neemt alleen de zaken waar en kan geen ingrijpende beslissingen nemen. Aan de andere kant biedt de formatie misschien kansen. Extra emissierechten kunnen volgens de Franstalige media wisselgeld zijn in een compromis dat Vlamingen en Walen toch ooit moeten sluiten. Vlaanderen hoeft volgens de geldende afspraken de uitstoot minder te beperken dan Wallonië.

Ook de Europese Commissie rekent op een Belgische oplossing voor de Luikse hoogovens. Extra emissierechten heeft Brussel in ieder geval niet in de achterzak, zo verzekert een commissie-woordvoerder. Hij verwijst Mittal terug naar de nationale overheid. „België heeft een nationaal plan voor CO2 en daarbinnen kan best iets geregeld worden om dit probleem op te lossen.”

Dat Mittal geen Europese steun zou krijgen, was te verwachten. Want als de commissie zomaar emissierechten gaat uitdelen, is het einde zoek. Dan zullen ook andere Europese staalproducenten gaan dreigen hun productie te verplaatsen, als ze niet snel meer ruimte krijgen.

Aluminiumproducenten, elektriciteitscentrales en andere grote uitstoters zullen vervolgens in de rij aansluiten.

En dan komt er niets meer terecht van Europa’s ambitieuze klimaatbeleid.