’De eerste keer kon ik mijn vinger op de trekker niet bewegen’

Ishmael Beah (27) was kindsoldaat in de burgeroorlog in Sierra Leone. Zijn levensverhaal is nu in het Nederlands verschenen.

Een kwart miljoen kinderen wordt volgens de VN wereldwijd ingezet als kindsoldaat. Ishmael Beah was als dertienjarige een van hen. Gisteren was hij in Amsterdam.

In je boek beschrijf je hoe jullie wedstrijdjes keeldoorsnijden deden. Kon je dat?

„De beste training was om de strijd in te gaan. De eerste keer kon ik mijn vinger op de trekker niet bewegen. Maar toen ik zag dat mijn vrienden vermoord werden, schoot ik op alles wat niet bij ons hoorde. Vanaf dat moment werd oorlog mijn realiteit; ik vermoordde dagelijks mannen, vrouwen en kinderen. Onze leiders gaven ons drugs om onze emoties te onderdrukken.”

Voel je je vaak schuldig?

„Ik kan mijn daden niet vergeten en heb geregeld nachtmerries. Maar ik heb geleerd ermee te leven. Nu probeer ik het positieve eruit te halen. Door mijn ervaring kan ik mensen bewust maken van de gruwelijke dingen die dagelijks gebeuren.”

Uit welke dingen haalde je hoop?

„Muziek, vooral hiphop en Bob Marley herinnert me aan de mooie tijd voor de oorlog. Het maakte me weer mens. De muziek is een verbinding tussen mijn leven toen en nu. Ik hield me ook vast aan de natuur, vooral de maan. Natuur was in mijn jeugd altijd dichtbij. De maan was vredig en veranderde niet. Door me daar aan vast te houden tijdens alle chaos, hield ik hoop.”

Hoe ben je uit de oorlog gekomen?

„Mijn leider dwong me met hulpverleners mee te gaan. Ik was het liefst bij mijn leger gebleven. Zij waren mijn enige familie, mijn leven. De hulpverleners brachten me naar een kliniek om te herstellen. Daar leerde ik langzamerhand weer te slapen en mensen te vertrouwen.”

Hoe was het om dit boek te schrijven?

„Het was een zwaar proces. Mijn gedachten brachten mij naar plaatsen waar ik niet meer wilde komen. Mijn geheugen is heel goed. Dat is een voordeel, maar ook een kwelling als je herinneringen hebt als de mijne. Het was erg eenzaam: om door al die emoties te gaan die alleen ik kende. Maar nachtmerries zijn uiteindelijk van veel minder belang dan de aandacht voor kindsoldaten.”

Ver van huis. Herinneringen van een kindsoldaat, Ishmael Beah, ISBN 978 90 218 0004 2