Sodemieter-op-dag van Italiaanse komiek

Beppe Grillo straalt iets gemoedelijks uit: hij kijkt vrolijk uit zijn ogen, heeft bolle wangen en lacht veel. Schijn bedriegt: deze komiek deelt links en rechts rake klappen uit. Geen enkele politieke partij is veilig. De 59-jarige cabaretier uit Genua is al jaren een begrip in Italië. Maar deze week heeft Grillo aangekondigd zelf de politiek in te gaan, om de Italiaanse politiek te veranderen. Politici knijpen ’m nu behoorlijk.

Grillo trekt met zijn satirische shows volle zalen. Hij noemt ex- premier Silvio Berlusconi ’de psychodwerg’. De huidige centrum-linkse regeringscoalitie is ’een hoop stront’. Parlementsleden zijn ’onze werknemers’. De populariteit van de komiek heeft sinds 2005 een grote vlucht genomen, doordat hij toen een weblog begon. Daarin gaat hij tekeer tegen de ’overbetaalde en incapabele politieke klasse’. Grillo protesteert ook tegen zaken als hoge telefoontarieven, de privatisering van de watervoorziening en hoge benzineprijzen. Zijn blog is verreweg het populairste blog van het land.

Een van Grillo’s bekendste campagnes is de kruistocht tegen parlementsleden die een strafblad hebben. De cabaretier heeft een lijst gemaakt van 24 parlementariërs die zijn veroordeeld voor onder meer corruptie en belastingfraude. Die campagne bereikte twee weken geleden een hoogtepunt op de ’sodemieter-op-dag’. Driehonderdduizend Italianen tekenden zijn petitie.

Nu gaat Beppe Grillo een stap verder. Hij heeft zijn buik zo vol van de huidige politici dat hij „het hele zootje wil laten opsodemieteren”. Bij de gemeenteraadsverkiezingen, volgend jaar, wil hij daarom dat er overal lijsten komen die zijn stempel van goedkeuring krijgen.

Met dat plan jaagt hij de politieke klasse de stuipen op het lijf. Die ligt toch al onder vuur vanwege een bestseller waarin haar ongekende privileges en geldverspilling worden blootgelegd. Bij het woord ’politici’ voelt een meerderheid van de Italianen inmiddels ’walging’, ’woede’ en ’wantrouwen’.

Daar komt de anti-politiek van de razend populaire Grillo nog eens bovenop. Een derde van alle kiezers zou een stem op Grillo serieus in overweging nemen; 17 procent zou zeker op hem stemmen.

Premier Romano Prodi zet Grillo weg als een populist: „Ik geloof niet dat onze maatschappij beter is dan onze politieke klasse. Ik denk daarbij aan de wijdverbreide vriendjespolitiek, corruptie en belastingontduiking.”

Hij krijgt bijval van een aantal opiniemakers: „Onze politieke klasse is een afspiegeling van het Italiaanse volk. Ook wij hebben de leiders die we verdienen.”

Maar andere commentatoren willen Beppe Grillo niet onderschatten. In de krant Corriere della Sera schrijft een gezaghebbende politicoloog: „Grillo wil geen nieuwe partij oprichten, maar een beweging die de bestaande partijen wegvaagt. En Grillo heeft macht over de kiezers, dat heeft hij bewezen met zijn succesvolle sodemieter-op-dag. Hij zou in ons politieke moeras wel eens een tsunami kunnen veroorzaken.”