Hoeveel betaal je voor een dode?

Het Israëlische kabinet ziet zich geplaatst voor een duivels dilemma: gaat vrijlating van de twee in Libanon ten koste van de militair die in Gaza wordt vastgehouden?

Twee jaar al werken de families van de drie ontvoerde Israëlische militairen samen om hun zonen –en in geval van Karniet Goldwasser haar echtgenoot– weer thuis te krijgen. Ze reizen wereldleiders af en lobbyen in Jeruzalem. Deze week kwamen ze tegenover elkaar te staan, al blijven ze elkaar in het openbaar steunen: vrijlating van de twee militairen in Libanon kan de vrijlating van de korporaal in Gaza bemoeilijken, menen Israëls inlichtingenexperts.

Het was gisteren op de dag af twee jaar geleden dat bij de grens met Gaza de Israëlische korporaal Gilad Sjaliet op zijn uitkijkpost werd overmeesterd en weggeleid. De Palestijnen hadden zo’n lange tunnel onder de grens weten te graven dat de Israëliërs er niet op bedacht waren. Drie weken later werd aan de grens bij Libanon een patrouille verrast door Hezbollah. Drie Israëliërs vonden de dood, twee anderen, Oedi Goldwasser en Eldad Regev, werden vermist. Uit de bloedsporen viel op te maken dat ze ernstig gewond waren. Hezbollahleider Nasrallah liet weten de twee in handen te hebben. Hij weigert tot op de dag van vandaag te zeggen of ze dood of levend zijn.

Met Hezbollah is nu het akkoord rond over de uitruil van de twee tegen vier Hezbollahstrijders en Samir Koentar, de man die eind jaren zeventig een gruwelijke aanslag in Israël pleegde. Hezbollah zou ook de vrijlating van een aantal Palestijnse gevangenen eisen. De Israëlische premier Olmert leek te hebben ingestemd met deze deal, tot dinsdag de veiligheidschefs hun vuist balden. De prijs is te hoog, zo stellen zij. En voldoen aan de voorwaarden van Hezbollah zou er toe leiden dat Hamas in Gaza ’de prijs’ –het aantal Palestijnse gevangen van wie zij vrijlating eisen– zou opvoeren, waardoor de kans dat Sjaliet vrijkomt kleiner wordt. Voldoen aan de eisen van Hezbollah zou niet alleen het vrijlaten van ’gevaarlijke terroristen’ inhouden, het maakt ook het ontvoeren van Israëliërs aantrekkelijk voor Hezbollah en Palestijnse milities.

Het waren bekende argumenten, maar ineens haalden ze er nog een argument bij: hun spionnen waren tot de conclusie gekomen dat de twee in Libanon niet meer in leven zijn. En voor levende militairen betaal je een hogere prijs dan voor dode. Ze kregen openlijk bijval van oud-opperbevelhebber Mosje Ja’alon, die stelde dat Israël soms zijn gevangenen moest offeren. Dat is geheel tegen de gangbare gedachte, waar de Israëliërs ook trots op zijn, dat je geen soldaten op het slagveld achterlaat. De pleitbezorger van deze school was altijd oud-premier Sjaron (nog steeds in coma), die zelf ooit gewond van het slagveld is gered.

De families, en zij niet alleen, reageerden furieus. Commentatoren zagen in het uitlekken van dit ’nieuws’, dat drie weken oud was, een bewuste poging van de inlichtingendiensten de deal te saboteren. Premier Olmert zou voor hen gezwicht zijn toen hij dit weekeinde de legerrabbijn opdroeg een procedure in gang te zetten om de twee militairen uit te roepen tot ’gesneuveld in de strijd’.

„We dachten altijd dat Hezbollahleider Nasrallah onze vijand is, maar we beseffen nu dat onze vijand in Jeruzalem zit”, reageerde de vrouw van Goldwasser. Gisteren vroeg Olmert onder de druk van de families de ’procedure’ op te schorten tot na de kabinetszitting zondag, als de ministers hun salomonsoordeel moet vellen over de deal met Hezbollah.