Vliegtuig botst op grenzen in de lucht

De lucht boven Europa blijft versnipperd. Vliegtuigen verspillen brandstof en tijd door onnodig laveren. Brussel zoekt een doorbraak.

De Europese Commissie stelt een nieuw pakket maatregelen voor om het luchtverkeer soepeler te laten verlopen. „Ik ben optimistisch dat de lidstaten nu wel begrijpen dat het anders moet, dat we iets moeten doen om een opstopping in het luchtverkeer te voorkomen”, zei de nieuwe Italiaanse eurocommissaris Antonio Tajani (transport).

Op de grond is van de grenzen binnen de EU bijna niets meer te merken, in de lucht blijven die nationale grenzen obstakels. Piloten moeten voortdurend overschakelen naar andere nationale verkeersleidingen, die elk een eigen, vaak verouderd systeem gebruiken. In de EU-landen heeft de luchtvaart te kampen met zestig verschillende centra voor verkeersleiding, terwijl de Verenigde Staten twee keer zoveel vliegtuigen verwerken met twintig centra.

Het gevolg is dat vliegtuigen in Europa onlogische routes moeten volgen en er op luchthavens files van vertrekkende vliegtuigen staan. „Het zou toch absurd zijn als je met de auto van Brussel naar Parijs wilt en je dan via Frankfurt moet rijden”, zei commissaris Tajani, die zelf vroeger verkeersleider is geweest.

De Europese Commissie probeert al tien jaar de hobbels in de lucht glad te strijken, maar dat lukt niet zo best. De EU-landen hechten aan hun soevereiniteit in de lucht. „Soevereiniteit wordt gebruikt als spelbreker door degenen die zich willen verzetten tegen versterkte grensoverschrijdende samenwerking en integratie”, stelde de commissie een half jaar geleden vast.

Vooral de militairen geven de ’blokken’ lucht die voor hen zijn gereserveerd maar moeilijk op. Dat hindert het burgerverkeer, dat vaak om moet vliegen.

Nu het vliegverkeer explosief blijft groeien ziet de Europese Commissie de boel vastlopen. Nu al is een kwart van de vluchten in de EU meer dan een kwartier vertraagd. De routes zijn gemiddeld 49 kilometer te lang. Dat lijkt weinig, maar een vermindering met twee kilometer zou al compensatie bieden voor de groei van het verkeer.

Nieuwe technologie kan een oplossing zijn. Dan moeten alle landen wel hetzelfde systeem gaan gebruiken. Ideaal zou zijn als een vliegtuig pas de motoren start als de hele reisweg inclusief de landingsplaats gegarandeerd is.

Dat kan alleen als de landen hun koninkrijkjes in de lucht opgeven.