Rusland wil geen pottenkijkers , maar houdt de schijn nog op

Onderhandelingen met Rusland over het sturen van Europese waarnemers naar de verkiezingen verlopen zo moeizaam, dat de hele missie misschien wordt afgeblazen.

Het is onzeker of Europese waarnemers bij de presidentsverkiezingen in Rusland op 2 maart aanwezig zullen zijn, meldden Russische media gisteren. Rusland is nog in onderhandeling met de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) over wanneer en hoeveel waarnemers het land in mogen. Weliswaar is gisteren een klein team van de OVSE naar Rusland afgereisd om voorbereidend werk te doen, maar de OVSE gaat ook weer niet met elk voorstel van Rusland akkoord.

Bij de parlementsverkiezingen van 2 december weigerde de OVSE waarnemers te sturen vanwege de beperkingen die Rusland oplegde. Andere buitenlandse waarnemers meldden toen dat de winnende partij van Poetin in het voordeel was geweest door de staatscontrole op de media.

Bij de aanstaande verkiezingen zal Poetins favoriet Dmitri Medvedev om dezelfde reden haast zeker winnen. Medvedev heeft al gezegd dat hij Poetin dan tot premier maakt.

Volgens Curtis Budden, woordvoerder van ODIHR, het bureau dat waarnemingen voor de OVSE organiseert, zijn de voorwaarden die Rusland stelt op het randje van aanvaardbaar. Zo wil Rusland dat de waarnemers op 20 februari met hun werk beginnen; de OVSE wil eerder aan de slag. Of dit gaat lukken is inmiddels al de vraag.

Een ander punt is de omvang van de missie. Rusland wilde eerst hooguit 70 waarnemers en kwam gisteren met de tegemoetkoming van 75. Bij de parlementsverkiezingen in 2003 waren dit er nog 400.

Het is duidelijk dat Moskou manoeuvreert tussen enerzijds Europa niet helemaal schofferen, en anderzijds het aantal pottenkijkers tot een minimum beperken. Die opstelling kan de statuur van de OVSE aantasten. Budden zei dat alleen al het feit dat er voorwaarden worden gesteld, indruist tegen bestaande gebruiken. „Rusland is het enige land dat dit doet.”