’Ik ben van Fatah, maar ik kan de Hamas-premier wel zoenen!’

In uitgelaten stemming zijn de Palestijnen uit Gaza gisteren de grens met Egypte overgetrokken om inkopen te doen. Maar niemand rekent erop dat de grens lang open zal blijven.

Naar schatting meer dan 100.000 Palestijnen zijn gisteren in het zuiden van Gaza door de grens met Egypte gebroken om inkopen te doen in het grensstadje Rafah en het nabijgelegen Al-Arisj.

Egyptische troepen, die de dag tevoren nog hadden geschoten op Palestijnen die poogden de grens over te steken, trokken zich terug. Wel richtten zij verderop wegversperringen op om te voorkomen dat de Palestijnen naar Cairo doorreizen.

Egypte zit in een onmogelijk parket door de Israëlische blokkade. Cairo wil niet de naam krijgen medeplichtig te zijn aan de dreigende humanitaire crisis in Gaza. Maar het voelt er ook weinig voor ’verantwoordelijk’ te worden voor de anderhalf miljoen Palestijnen daar. De Egyptische president Moebarak legde op televisie uit dat de Palestijnen honger hadden. „Ik heb de ordediensten opdracht gegeven ze toe te laten om voedsel in te slaan en daarna terug te keren, zolang ze geen wapens bij zich dragen.” En op de vraag wie schuldig is aan de situatie, Israël of Hamas, antwoordde hij: „Eerlijk gezegd beide. Hamas verschaft Israël voorwendsels voor zijn optreden.” Daarmee doelde hij op de Palestijnse raketbeschietingen.

Al in de nacht van dinsdag op woensdag waren honderden Palestijnen over de grenshekken geklommen. Kort daarop arriveerde de ’explosievendienst’ van Hamas. Zij blies gaten in de omheining, waarna een golf van Palestijnen de grens overspoelde. Een bulldozer sloopte nog een lage betonnen muur, zodat er een doorgang voor auto’s ontstond.

Ordetroepen van Hamas hielden ’toezicht’ , terwijl Egyptische soldaten vanaf de daken een oogje in het zeil hielden. Hier en daar controleerden de Hamastroepen ook tassen, en ze confisqueerden onder meer zeven pistolen. Maar over het algemeen kon men ongehinderd door. Uitgelaten mensen trokken heen en weer, te voet, in auto’s en met ezelwagens, beladen met hun inkopen, van sigaretten, cola en benzine tot en met geiten, kippen, televisies en huisraad, inclusief matrassen en plastic stoelen. Families die elkaar door de dichte grens tijden niet hadden gezien, vielen elkaar in de armen.

Osama (25) en zijn 17-jarige verloofde keerden terug met een uitzet, zodat hun uitgestelde huwelijk nu toch doorgaat. „Ik ben van Fatah, maar ik kan (Hamas-premier) Hania wel zoenen”, zei Hassan tegen de toegesnelde verslaggevers. Straatventers zorgden bij de grens voor drankjes en versnaperingen.

Volgens de verslaggever van de Arabische zender Al-Jazeera had Hamas de bevolking op het hart gedrukt de Egyptische soldaten te respecteren, rustig inkopen te doen en weer terug te keren naar Gaza.

Voor Israël betekent het doorbreken van de grens een falen van zijn beleid. Het toonde zich ook bezorgd dat de Palestijnen dit vrije grensverkeer benutten om wapens binnen te smokkelen. Israël legt alle verantwoordelijkheid voor het herstellen van de grens bij Egypte, maar paste er gisteren voor de toch al ’koude vrede’ tussen beide landen verder op de proef te stellen. De verwachting is dat ook Hamas geen belang heeft bij een confrontatie met Cairo en dat de grens over enkele dagen weer dicht gaat – tot de volgende uitbarsting.