Opzet of ongeluk in Ludwigshafen?

Negen mensen stierven afgelopen zondag bij een brand in Ludwigshafen. Turkse media vermoeden een ’tweede Solingen’.

’Gisteren Solingen. Vandaag Ludwigshafen. Morgen?’ Dat staat te lezen op een van de borden die enkele van de talrijke bezoekers van de rampplek in Ludwigshafen omhooghouden. Na de brand aldaar in een door Turken bewoond huis lopen de emoties hoog op. Velen vrezen spanningen zoals die optraden nadat rechts-extreme jongeren in 1993 in Solingen een huis in brand hadden gestoken. Bij die brand vielen vijf Turkse slachtoffers.

De brand in Solingen was destijds aanleiding voor de Nederlandse briefkaartenactie ’Ik ben woedend’. Voorlopig is er nu voor een dergelijke actie geen aanleiding. Duitse rechercheurs, gadegeslagen door vier collega’s uit Turkije, hebben nog geen sporen gevonden die op brandstichting wijzen. Wel is er een getuigenis van twee Turkse meisjes van acht en negen, die kort voor de brand een verdachte Duitser in het trappenhuis zouden hebben gezien.

De brand brak uit na de carnavalsoptocht in de Rijnland-Paltse stad. De brandweer was binnen enkele minuten ter plaatse maar kon niet verhinderen dat negen mensen, vier vrouwen en vijf kinderen, om het leven kwamen. Verwijten van Turkse zijde dat de hulp te traag kwam, blijken ongegrond. Enkele Duitse politici reageerden verontwaardigd op die verwijten.

Sussende woorden kwamen van de Turkse premier Recep Tayyip Erdogan, die zijn bezoek aan Duitsland aangreep om in Ludwigshafen een krans bij het uitgebrande huis te leggen. Hij riep bij die gelegenheid de Turkse pers op om kalmte te bewaren. „Schrijft u alstublieft niets wat de vriendschap tussen Turken en Duitsers schaadt,” zei Erdogan in aanwezigheid van de Rijnland-Paltse premier en SPD-voorzitter Kurt Beck.

Grote Turkse kranten als Hürriyet hadden onmiddellijk na de brand gesproken van ’een tweede Solingen’. Een Turks boulevardblad kopte: ’Ze schreven ’Haat’ en staken het huis in brand’. Dat slaat op een neonazistische leus die op het huis is aangetroffen. Maar het woord ’Hass’, met de dubbele s in runeschrift, stond er al lang en stamt mogelijk uit de tijd dat er in het pand een ontmoetingscentrum voor neonazi’s zat.

Het gonst van de geruchten over de oorzaak van de brand. De politie noemde aanvankelijk ondeugdelijke elektriciteitsleidingen waarmee bewoners van het huis illegaal stroom aftapten. De verantwoordelijke officier van justitie heeft dat inmiddels ontkend. Hij liet ook weten dat het onderzoek naar de oorzaak misschien nog weken kan duren.

Na het bezoek van Erdogan hebben verschillende Turkse kranten inmiddels prominent bericht over het medeleven van Duitse zijde. Veel Duitse gezinnen komen naar de rampplek om bloemen, knuffeldieren en brieven neer te leggen. In de Duitse media overheersen de stemmen die de saamhorigheid van de bevolkingsgroepen benadrukken. Net als na ’Solingen’ toont de Duitse bevolking zich oprecht betrokken.

Deels uit piëteit, deels uit angst voor escalatie heeft de omroep ARD besloten de populaire krimi ’Tatort’ morgen uit te stellen. De geplande aflevering handelt over een moord op een Turkse ondernemer in Ludwigshafen. Achtergrond van de moord is een gedwongen huwelijk. Enkele weken geleden leidde een ’Tatort’ over incest onder Turkse alevieten tot hevige protesten uit de alevitische gemeenschap.