’Al-Shabab is aan het winnen, dat trekt aan’

Somalische djihadisten hebben een toenemende invloed op jonge westerlingen. Vier Nederlanders, op weg naar Somalië, zijn gearresteerd.

Wat moeten vier Nederlandse jongemannen in een uithoek van Kenia, vlakbij de grens met Somalië? Het groepje beweerde als toeristen op weg te zijn naar Kiunga, een zeereservaat in het noorden van Kenia. Maar de Keniaanse politie vertrouwde het niet en pakte de vier 21-jarigen, waarvan er drie in Marokko geboren zijn en één in Somalië, op voor verhoor.

Volgens het Keniaanse dagblad The Standard was een speciale antiterreureenheid van de Keniaanse politie een week naar het viertal op zoek. Die meent dat de jongens via internet zijn gerekruteerd door de radicale Somalische groep Al-Shabab.

Deze islamistische opstandelingen proberen al maanden op gewelddadige wijze Somalië te veroveren. De huidige strijd in hoofdstad Mogadishu tussen Al-Shabab en regeringstroepen heeft honderden levens geëist en honderdduizenden doen vluchten, binnen Somalië en naar buurland Kenia.

Al-Shabab – ’de jeugd’ in het Arabisch – wil de macht overnemen van president Sharif Sheikh Ahmed. Daarnaast wil de splintergroepering, voortgekomen uit de Unie van Islamitische Rechtbanken, in het gematigd soennitische Somalië een streng islamitische staat stichten.

Somalië is negentien jaar in een vernietigende burgeroorlog verwikkeld en heeft sinds 1991 geen centrale overheid meer. Door de opmars van Al-Shabab, dat volgens de VS banden heeft met Al-Kaida, bestaat de vrees voor een radicaal islamitisch bolwerk in de strategische Hoorn van Afrika.

Al-Shabab heeft inmiddels een groot deel van Somalië in handen. Er gaan geruchten dat honderden strijders vanuit Pakistan en Afghanistan naar Somalië zijn gereisd om Al-Shabab te steunen. En nu zouden dus ook Nederlanders gerekruteerd zijn.

De Nationale Coördinator Terrorismebestrijding beschouwt Somalië als een belangrijke nieuwe regio van waaruit radicale islamitische groepen Nederlanders rekruteren. Hoe kan dat?

Jort Hemmer van Instituut Clingendael: „Al-Shabab is zeer streng in de leer en, nog veel belangrijker, ze zijn aan de winnende hand. Voor jongemannen die er vanuit het westen over denken om zich aan te sluiten bij een gewapende djihad, is Somalië nu een aantrekkelijker bestemming dan bijvoorbeeld Afghanistan.”

Hoeveel strijders Al-Shabab uit het buitenland rekruteert, weet Hemmer niet zeker. „President Sheikh Sharif heeft het over vijfhonderd buitenlandse strijders. Hij baseert zich daarbij op de binnenlandse veiligheidsdiensten, maar die gegevens zijn niet erg betrouwbaar. Amerika heeft het over enkele honderden.”

De Somalische president heeft er baat bij de cijfers op te schroeven, zegt Hemmer, omdat dit de aandacht garandeert van onder meer Amerika, dat islamitisch terrorisme in Somalië slecht kan gebruiken.

De Keniaans autoriteiten hebben er ook baat bij om de arrestatie van de vier Nederlanders breed uit te meten, weet Hemmer. „Vorige week kondigde Kenia aan de grens bij Somalië streng te gaan controleren op terroristische activiteiten. Dat ze nu al hun eerste vangst hebben, komt natuurlijk wel erg goed uit.”