Vis en banken kunnen IJsland dwarszitten

Brussel wil IJsland er graag bij hebben. Maar niet iedereen is meteen enthousiast. Over de banken en de visserij is nog veel overleg nodig.

Natuurlijk is IJsland welkom bij de EU, zo luidt het in Brussel. De officiële toetredingsaanvraag moet nog komen, maar dat lijkt een formaliteit na de positieve stemming in het IJslandse parlement.

De Europese Commissie is bij voorbaat enthousiast over de mogelijke uitbreiding. Voorzitter José Manuel Barroso ziet de wens van het IJslandse parlement om toe te treden als „een teken van vitaliteit van het Europese project”.

Eurocommissaris Olli Rehn (uitbreiding) wijst wel op „onze blijvende verbintenissen met Zuidoost-Europa”. Kroatië, dat al op de drempel van de EU staat, kan nog ingehaald worden door IJsland. En dat kan kwaad bloed zetten.

Minister Verhagen (buitenlandse zaken) is ook positief. „IJsland is een betrouwbare en gelijkgezinde Navo-partner, die belangrijke waarden met Nederland deelt”, zegt een woordvoerder. Natuurlijk moet het land wel aan alle EU-regels voldoen en de bankgaranties zijn daarbij „een bijzonder aandachtspunt”.

Europarlementariër Corien Wortmann (CDA), lid van de commissie economische zaken, gaat nog een stapje verder. Zij vreest dat IJsland zijn financiële problemen nu wil afschuiven. „IJsland kan de EU niet zomaar als vluchtheuvel gebruiken.” Wortmann vindt dat IJsland eerst orde op zaken moet stellen in de bankensector, die compleet is ingestort.

Bovendien moeten Europese spaarders bij IJslandse banken al hun geld terugkrijgen, waarschuwt Wortmann. Nederlanders hebben in totaal nog meer dan een miljard euro uitstaan bij IJslandse banken.

Ook de visserij kan de onderhandelingen nog ingewikkeld maken. IJsland heeft ruime visgronden, waar veel EU-landen al hun oog op hebben laten vallen. Bovendien zou het land straks mee moeten doen aan het EU-systeem van vangstquota.

De VVD wil streng zijn bij de toetreding, de linkse partijen zijn positiever. Alleen de PVV vindt dat er geen enkel land meer bij kan, ook IJsland niet. De onderhandelingen kunnen beginnen als de EU-lidstaten dat goedkeuren. Zowel de lidstaten als het Europees Parlement stemmen over de definitieve toetreding.