Profiel: Van Miert zag geen kartel door de vingers

Karel Van Miert was voor ondernemers een halsstarrige socialist. Voor oude socialisten was hij te veel een liberaal marktdenker. Tussen twee vuren voelde de Vlaamse eurocommissaris zich het best. Als hoeder van het Europees verdrag en consumentenrechten zag hij ook bij oude partijvrienden niets door de vingers.

De oudste telg uit een gezin van negen kinderen uit de buurt van Turnhout verwierf als Europees commissaris vanaf 1989 een stevige reputatie. Dat was zeker het geval, sinds hij vanaf 1993 de gevoelige portefeuille voor concurrentiebeleid beheerde. Reed Elsevier en Wolters Kluwer zagen af van een fusie, omdat Van Miert die nooit zou goedkeuren. Van Miert aarzelde ook niet om concerns als Volkswagen boetes op te leggen.

Zijn faam vestigde hij in 1997 door de Amerikaanse vliegtuigbouwers Boeing en McDonnell Douglas op de knieën te dwingen. Hun fusie kon alleen doorgaan op Van Mierts voorwaarden. Behalve met kartels had Van Miert ook af te rekenen met ongeoorloofde staatssteun, waarmee lidstaten bedrijven overeind hielden.

De Belgische commmissaris was geen vreemde in Europa. Na zijn studie politicologie in Gent liep hij stage bij de Europese Commissie, het dagelijks bestuur van de Europese Unie. Van 1968 tot 1970 was hij medewerker van de Nederlandse landbouwcommissaris Sicco Mansholt. Daarna werkte hij in de staf van de Belgische eurocommissaris Henri Simonet, een socialist die overstapte naar de liberalen. In eigen socialistische kring kreeg hij dat ook steeds meer te horen.

Vrienden uit zijn tijd als voorzitter van de Vlaamse Socialistische Partij (van 1978 tot 1988) en europarlementariër (1979 tot 1985) deden vergeefs een beroep op hem om iets te regelen. In zijn periode als voorzitter liet hij zich al gelden als machtig man op de pragmatischere vleugel van de partij.

In 1989 stuurde de regering-Martens VIII hem terug naar de Europese Commissie, dit keer als commissaris. Van Miert kreeg de portefeuille voor transport- en consumentenbeleid. Voor het einde van zijn termijn verwisselde hij die voor concurrentie- en mededingsbeleid. In 1995 kon hij die taak voortzetten tot in 1999. Hij trok zich toen uit de politiek terug.

Na zijn politieke loopbaan werd Van Miert voorzitter van Nyenrode. Hij was ook bestuurder in verscheidene bedrijven, waaronder De Persgroep, Carrefour Belgium en Philips.

Van Miert droeg sinds mei 1992 de Belgische eretitel Minister van Staat.