Wereld in de ban van dodelijke griep

Dat een nieuwe variant van het griepvirus rondwaarde, zag Mexico lang over het hoofd. Nu is het land in rep en roer.

De gezondheidsautoriteiten in Mexico rapporteerden eind maart en begin april al driemaal zoveel griepgevallen als normaal. Zij dachten dat het om een late aanval van de wintergriep ging.

Testen leidden niet tot het ontdekken van de nieuwe variant van de varkensgriep, van het type H1N1. Gezondheidsminister José Cordova gaf gisteren toe dat Mexico’s laboratoria niet beschikken over de gegevens om een onbekende griepvariant te ontwaren.

In de zuidelijke deelstaat Oaxaca viel op 13 april de eerste dode. Maar pas op 18 april stuurde Mexico onderzoeksmateriaal naar de VS. Ook pas rond die datum werden teams naar ziekenhuizen gestuurd om patiënten met zware griep of longontsteking te zoeken.

Critici stellen dat Mexico zo kostbare dagen, zo niet weken, verloor. Sinds 13 april zijn er zeker 86 doden gevallen, en ruim 1300 patiënten geteld. De meesten van hen zijn overigens alweer hersteld. Donderdag belden specialisten uit de VS en Canada naar Mexico om te melden dat het om een nieuw, potentieel levensgevaarlijk virus gaat.

Volgens Cordova komen de patiënten in de VS er beter vanaf (allen zijn inmiddels beter) omdat het kinderen zijn: „Blijkbaar hebben zij een betere afweer.” In Mexico zijn de doden vooral volwassenen tussen de 20 en 40 jaar. Ook zou het kunnen dat de Mexicaanse patiënten te laat hulp hebben gezocht, aldus Cordova.

Sinds vrijdag heeft het land talloze maatregelen genomen. Zo zijn alle scholen in de hoofdstad met haar 20 miljoen inwoners, plus in twee deelstaten, gesloten tot 6 mei. De zondagse kerkdiensten in Mexico-stad gingen gisteren niet door. Ook honderden concerten en sportwedstrijden werden gisteren afgelast om de makkelijke verspreiding van het virus in groepen mensen tegen te gaan.

Markten, bars en restaurants waren zo goed als leeg. Op vliegvelden, bij metro- en busstations patrouilleerden soldaten en gezondheidswerkers op zoek naar mensen met griepverschijnselen. Op de straten deelden soldaten mondkapjes uit. Daarvan zijn inmiddels zes miljoen gedistribueerd. De dierentuinen bleven dicht, en bezoek aan jeugdgevangenissen werd opgeschort.

Een nieuwe wet geeft president Felipe Calderon meer bevoegdheden om zieken te isoleren. Calderon riep de bevolking op speciale voorzorgsmaatregelen te nemen in het openbaar. Het schudden van handen moet worden vermeden, ook een kus op de wang is taboe. Als iemand griep-symptomen heeft en dit niet aan zijn huisarts doorgeeft ’kan dat ernstige gevolgen hebben’.

Morgen vergaderen internationale experts met de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO). Het waarschuwingssein voor een epidemie staat nu op niveau drie; zes is het hoogste niveau van paraatheid. Zaterdag hielden experts al een teleconferentie om WHO-directeur Margaret Chan te adviseren.

Tot nu toe is in drie landen de varkensgriep bevestigd: de VS, Canada en Mexico. Diverse andere landen houden verdachte ’gevallen’ in de gaten. Regeringen van landen zoals China, Rusland en Taiwan zetten stappen om iedereen met symptomen in quarantaine te plaatsen.

Andere regeringen scherpten de controle aan op de import van varkens en varkensvlees uit Noord-, Midden- en Zuid-Amerika, of verboden die invoer geheel, ondanks verzekeringen dat consumptie van goed verhit varkensvlees volkomen veilig is. Enkele landen kondigden reisbeperkingen af voor Mexico.

Chan sprak van een ’pandemisch potentieel’ omdat het virus van mens op mens overdraagbaar is. De WHO overwoog geen bindende aanbevelingen voor reizen en handel of grenssluitingen. De regeringen moeten zelf weten of de aanbevelingen worden overgenomen.

De Verenigde Staten riepen gisteren de noodtoestand voor gezondheidszorg uit. Die maatregel stelt de regering in staat twaalf miljoen doses van het medicijn Tamiflu uit de federale voorraden over te brengen naar de staten waar het nodig kan zijn.