Kan je asielzoekers uit een kerk zetten?

Kun je een kerk ontruimen? Die vraag dringt zich op in Denemarken, nu ongeveer vijftig afgewezen Iraakse asielzoekers hun toevlucht hebben gezocht in een kerk, uit protest tegen hun uitwijzing.

Vorige week maakten Denemarken en Irak een terugstuurafspraak, wat betekent dat Denemarken de komende maanden circa driehonderd afgewezen asielzoekers terugzendt naar Irak. De afspraak heeft geleid tot een fel debat, vooral omdat veel Irakezen jarenlang in asielcentra hebben gewoond, sommigen zelfs tien jaar. Bovendien komt ongeveer de helft van hen uit Centraal Irak, waar de veiligheidssituatie nog altijd belabberd is.

De minister van integratie Birthe Rünn Hornbech (Liberalen) verbaasde zich er in een kranteninterview over dat de Irakezen hun toevlucht hebben gezocht tot een kerk en niet tot een moskee. „Voor mij is het heel absurd dat moslims, die behoren tot een volk dat christenen vervolgt, beschutting zoeken in de christelijke kerk”, zei ze.

Lezers reageerden boos: „Het is buitengewoon onaangenaam dat de minister een groep moslims verdacht maakt en hen verantwoordelijk houdt voor wat hun ’volk’ heeft gedaan”, aldus een lezer, die spreekt van een ’ijskoude bureaucratenbehandeling’ van wanhopige mensen.

Ook de kinder- en jongerendominee van de Brorsonskerk in Kopenhagen, waar de Irakezen bescherming hebben gezocht, reageerde geschokt. „De minister moet het verhaal van de barmhartige Samaritaan toch kennen. Hij vroeg niet naar een naam of naar een godsdienst, voordat hij de gewonde man hulp gaf. Als dit verhaal geen voorbeeld is voor de kerk, dan weet ik het ook niet meer”, aldus de dominee. Niet iedereen is dat met hem eens. Uit protest hebben al 25 van zijn kerkleden hun lidmaatschap van de staatskerk opgezegd.

„Het is juist natuurlijk dat ze bescherming zoeken in een kerk. Een moskee in Denemarken krijgt niet meer respect dan een hondenhok”, meent een andere lezer. Na jarenlang getouwtrek bestaat er in Denemarken nog steeds geen nieuwbouwmoskee.

Andere deelnemers aan het debat vragen zich af waarom Denemarken de afgewezen Irakezen geen geld meegeeft, zoals Zweden en Noorwegen dat doen.

De minister van integratie is tevens minister van kerkzaken, omdat Denemarken een staatskerk heeft. Ze zegt dat zij het wel handig vindt om te weten dat de afgewezen Irakezen in een kerk zitten en zich niet hebben verstopt. En ze houdt de mogelijkheid nadrukkelijk open dat de politie de kerk ontruimt. Die stelt zich echter afwachtend op. „Om het mild uit te drukken zijn we niet zo blij met het ontruimen van kerken”, verklaarde de hoofdinspecteur van politie Per Larsen.

Terwijl de centrum-rechtse regering de afgewezen asielzoekers wil terugsturen, wijzigde het ministerie van buitenlandse zaken juist het reisadvies naar Irak. Reizen naar Irak wordt afgeraden –met uitzondering van de drie Koerdische provincies. Dat was al zo, maar nieuw is dat het ministerie Denen nu ook oproept om Irak te verlaten.