Egyptenaren hopen dat ook regime de boodschap snapt

Als Obama begint te spreken valt het stil in koffiehuis De Lente in Cairo, en dat blijft het bijna de gehele speech. Na afloop zijn de mannen het vrijwel allemaal met elkaar eens: Obama is een wereld van verschil met Bush. „Je ziet dat het een goeie man is”, verklaart Boelboel met instemming van zijn vrienden. „Maar of hij echt verandering gaat brengen valt nog te bezien.”

Vooral Palestina is belangrijk voor de mannen in De Lente, nog meer dan Irak. Obama’s boodschap aan het Egyptische regime over mensenrechten resoneert ook in het koffiehuis, waar spontaan een collectief geklaag losbarst over de levensomstandigheden van de gewone Egyptenaar. „Wij hebben niets in te brengen”, klaagt een oude man met raspende stem. „Ik wou dat onze president ons op deze manier zou toespreken.” Tot groot vermaak van de ander bezoekers zwaait de man wild met zijn vuisten. „Dit is de enige manier waarop hij met ons praat.”

Hoewel de Egyptenaren over het algemeen trots zijn dat Obama hun land heeft uitgekozen om de islamitische wereld toe te spreken, klinkt uit sommige hoeken kritiek. „Het bezoek versterkt de positie van het regime nog verder”, meent Abdel Halim Kandil, woordvoerder van oppositiebeweging Kefaya, die desondanks tevreden is met Obama’s nadruk op mensenrechten. „Het had sterker gemogen, maar hij heeft de vinger op de gevoelige plek gelegd.”

Ook de Egyptische Moslimbroederschap liet zich aanvankelijk kritisch uit over het bezoek van Obama, omdat het eerst daden wilde zien van Amerikaanse zijde. Na de speech te hebben gehoord, zijn ondanks de ’duidelijke boodschap voor het Egyptische regime’ de twijfels niet weggenomen, aldus Hamdi Hassan, parlementariër van de Moslimbroederschap. „Obama heeft het over de oprichting van een onafhankelijke Palestijnse staat, maar dan wel onder Israëlische voorwaarden.”

Ook voor mensenrechtenactivist Hossam Baghat, die bij de toespraak aanwezig was, had de boodschap over de Palestijnse kwestie duidelijker gemogen. „Obama is nog voorzichtig. Maar het is belangrijk dat hij het woord ’Palestina’ in de mond nam, in plaats van de gebruikelijke term ’Palestijnse gebieden’. Dat biedt perspectief voor een nieuwe dialoog.”

De toespraak voldeed volgens Baghat verder wel aan alle verwachtingen. „Hij heeft een belofte gedaan aan de islamitische wereld, en heel eerlijk het Amerikaanse buitenlandse beleid op een rijtje gezet. Iedereen die in de zaal aanwezig was geloofde hem. Dat is heel bijzonder.”