De databank van Pechtold maakt Europa tot zondebok

weblog Een vriendin van mij heeft nog nooit een verkiezing gemist. Dat wil ze zo houden. Ze heeft een nieuwe identiteitskaart aangevraagd om mee te kunnen doen aan de Europese verkiezingen.

In de meeste gemeenten mag je morgen niet stemmen als je geen geldig legitimatiebewijs toont. Mensen zonder geldig paspoort, identiteitskaart of rijbewijs kunnen overigens wel een ander machtigen om voor hen te stemmen.

Natuurlijk heb ik mijn vriendin geprezen voor de moeite die zij doet om te stemmen. Ik heb haar ook verteld dat haar nieuwe identiteitskaart een bijkomend voordeel heeft: ze blijft nog vijf jaar de baas over haar eigen vingerafdrukken. Mensen die na 21 september een paspoort of identiteitskaart aanvragen, krijgen dat document alleen als ze hun vingerafdrukken afstaan bij het gemeenteloket. Deze afdrukken worden gedigitaliseerd en, samen met de al eerder ingevoerde gezichtscan, opgeslagen op de chip in het reisdocument.

Vingerafdrukken nemen, dat kennen we vooral uit politieseries. Ik houd mijn hart vast voor de boze reacties van mensen die zich als een crimineel behandeld voelen. Grote kans dat hun woede zich op Europa richt, wanneer zij horen dat de vingerafdrukplicht een Europese maatregel is.

De maatregel werd doorgedrukt door VVD-minister Rita Verdonk in 2004, toen de Nederlandse regering voorzitter was van de EU. Maar het werkelijke schandaal is wat haar collega-minister Alexander Pechtold van D66 in 2005 besloot te doen met uw vingerafdrukken. Hij bepaalde dat ze niet alleen op de chip in uw reisdocument worden opgeslagen, maar ook in een landelijke databank. Deze bevat straks de vingerafdrukken van alle Nederlanders boven 12 jaar.

Autoriteiten kunnen maar moeilijk weerstand bieden aan de verleiding om persoonsgegevens te gebruiken voor een ander doel dan waarvoor ze zijn ingezameld. Dat zien we ook hier. De regering zal uw vingerafdrukken niet alleen voor identificatie gebruiken, maar ook voor opsporingsdoeleinden.

In 2007 stelde het College Bescherming Persoonsgegevens dat de centrale databank van Pechtold in strijd is met de Europese mensenrechten. De grootschalige opslag van biometrische gegevens van burgers op wie geen verdenking rust is een te grove inbreuk op de privacy. Eind 2008 bevestigde het Europees Hof voor de Rechten van de Mens dat oordeel, in een zaak tegen de Britse regering. Toch zet Pechtolds opvolger, CDA-staatssecretaris Ank Bijleveld, de databank door. Alleen de Eerste Kamer kan er nog een stokje voor steken.

Er kan veel mis gaan met zo’n databank. Het verifiëren van vingerafdrukken gaat in 3% van de gevallen fout. Dat leidt bij grenscontroles tot de nodige overlast en vertraging. Maar bij gebruik van de databank voor opsporing van misdadigers is een fout nog vervelender. De meest eerzame burger kan plotseling verdachte zijn. Daarbij mag het risico van identiteitsfraude niet worden onderschat. Op internet valt te vinden hoe kinderlijk eenvoudig een vingerafdruk te stelen en te kopiëren is. Bewijs dan maar eens dat u de dader niet bent...

Met de invoering van de vingerafdrukkendatabank wordt de snuffelstaat witgewassen onder het mom van Europese verplichtingen. En dan vragen politici zich nog af waarom Europa niet geliefd is.