Obama begint met nakomen verkiezingsbeloftes

De Amerikaanse president Barack Obama heeft op zijn eerste werkdag een begin gemaakt met het nakomen van zijn verkiezingsbelofen. Enkele uren na zijn beëdiging zei hij alle procedures tegen de gedetineerden in het gevangenenkamp Guantanamo Bay op Cuba voor 120 dagen te willen bevriezen.

Die periode geeft zijn regering de tijd om te bepalen hoe het controversiële systeem het beste ontmanteld kan worden. Mensenrechtenorganisaties lieten weten blij te zijn met deze „eerste stappen in de juiste richting”, die het proces van 21 gevangenen stil laten leggen. Ook de EU reageerde „heel blij”.

Rechters op de marinebasis, die in 2002 op last van oud-president George W. Bush in gebruik werd genomen, besloten meteen een aantal zaken stil te leggen. Onder meer de zaak tegen de Canadees Omar Khadr, die in Afghanistan een Amerikaanse militair zou hebben vermoord, is stopgezet.

Ook het proces tegen de vijf verdachten van de aanslagen van 11 september 2001 is stilgelegd. Vier van hen, onder wie het mogelijke meesterbrein Khaled Sheikh Mohammed, wilden dat hun proces wordt voortgezet maar de rechter besloot anders.

Het is onmogelijk het omstreden detentiecentrum in de Cubaanse baai direct te sluiten, al is het maar omdat terreurverdachten vaak niet terug kunnen naar hun thuisland. Enkele Europese landen hebben zich in principe bereid verklaard dergelijke gevangenen op te nemen. Medewerkers van Obama gaven eerder aan dat een „snelle sluiting” wel haalbaar zou zijn.

Obama had een drukke eerste werkdag. Hij begon de dag met een kerkdienst en sprak daarna met zijn economische adviseurs over de financiële crisis die de VS in de ban heeft. Ook kwam de president bijeen met zijn militaire adviseurs om te spreken over de oorlogen in Irak en Afghanistan.

Obama beloofde tijdens zijn campagne de legerleiders snel een nieuwe missie te laten uitvoeren: terugtrekken uit Irak, het land dat vijf jaar geleden onder leiding van Bush werd binnengevallen. Meer dan 140.000 Amerikaanse militairen zijn momenteel in Irak gestationeerd.

Zes van Obama's ministers zijn ook aan hun eerste werkdag begonnen. De Senaat keurde hun ministerschap kort na de beëdiging van Obama goed. De Senaat spreekt woensdag nog over de benoeming van Hillary Clinton tot minister van Buitenlandse Zaken. Een Republikeinse senator wilde meer weten over buitenlandse donaties aan het fonds van Bill Clinton, de man van Hillary en oud-president van de VS.

Ook Timothy Geithner, de beoogd minister van Financiën, wordt nog onder de loep genomen. Hij betaalde zijn Amerikaanse belastingen niet, toen hij directeur was van het Internationaal Monetair Fonds. Later betaalde hij alsnog, maar de Senaat wil hem toch nog aan de tand voelen.