Politiek voor de burger

Politiek en media. Zelfs in landen met een lange traditie in democratische besluitvorming zoals het onze is dat niet een gemakkelijk thema. Maar in een land als Irak – dat net een paar jaar geleden onder het juk van de dictatuur is uitgekomen, dat in feite in een burgeroorlog verkeert en waar de politieke verhoudingen aan het verschuiven zijn – al helemaal.

In oktober vorig jaar ben ik op uitnodiging van Judit Neurink op een ‘snuffelbezoek’ naar Irak geweest om een vijftigtal PUK-politici te vertellen hoe onafhankelijke media werken en hoe de politiek daarop in zou kunnen spelen - en om te horen wat hun behoefte aan verdere training was.

Nu zijn politiek adviseur en trainer Gregor Niessen (Stichting One Europe) en ik hier in Suleymania om een 4 daagse workshop aan een selecte groep van twintig PUKkers te geven. Het zijn voor mij allemaal bekende gezichten van drie maanden geleden. We begonnen de training met eerst een stap terug te doen en ons af te vragen wat politiek met media moet, en omgekeerd. Voordat de politici aan de slag gingen in verschillende workshops, hebben we eerst een dagdeel besteed alleen aan de uitleg dat politiek en media er zijn voor de burger. Dat wordt af en toe zelfs in Nederland vergeten, maar in Iraaks Koerdistan bleek dit een echte openbaring te zijn. Het heeft me een aantal uur en een paar voorbeelden gekost om de Koerden überhaupt aan dat idee te laten wennen.

In de dagen daarna – toen Gregor het had over hoe je thema's vindt die voor burgers belangrijk zijn en hoe je ze bij de oplossing van de problemen betrekt – moesten we steeds terugkomen op die vraag: voor wie wil je dat doen? Of hoe weet je dat dit echt belangrijk is voor de mensen die in Suleymania wonen? Maar het ging steeds beter. Tegen de tijd dat we de workshop deden om van drie algemene thema's – gezondheidszorg, vrouwenrechten en milieu - tot drie concrete voorstellen te komen, leek het kwartje gevallen. Het werd concreter: beter leven voor de handicapten, vrouwen op het platteland aanzetten tot stemmen en alternatieven zoeken voor auto’s en generatoren om luchtvervuiling tegen te gaan. Daarna moesten ze activiteiten bedenken die bij deze doelen passen en hoe ze gewone Suleymani's hierbij kunnen betrekken. Ze moesten het doel beschrijven, het budget aangeven, de boodschap samenstellen, targetgroepen definiëren, passende activiteiten bedenken die bij het uitvoeren van die doelen horen, een planning maken en op basis hiervan per onderwerp een mediastrategie maken.

Voor de laatste dag is een burgerforum georganiseerd. Na drie dagen luisteren en oefeningen doen hoe ze burgers moeten betrekken bij de besluitvorming, wordt het programma afgesloten met direct contact tussen burgers en politici. De PUK is er erg enthousiast over, maar wil alle genodigde burgers eerst laten fouilleren. Gelukkig is het ons gelukt om uit te leggen dat dit de kloof tussen burgers en politici alleen maar zou vergroten en de hele training teniet zou doen. Dus er is hoop.

Sabina Gazic is gemeenteraadslid in Amsterdam voor de PvdA. Ze was jarenlang journalist in Bosnië voor haar komst naar Nederland in 1993.