EU kan niet om gasconflict heen

De toevoer van Russisch gas via Oekraïne naar verschillende Europese landen is helemaal stilgevallen. Daarmee raakt de Europese Unie onvermijdelijk

’Volkomen onaanvaardbaar’ noemt de Europese Unie in een verklaring de sterke afname van de gastoevoer. Met die harde woorden maakt de EU een draai in het gasconflict tussen Rusland en Oekraïne.

Brussel probeerde tot nu toe buiten het conflict te blijven, het zou immers gaan om een ’commercieel geschil’ dat de twee partijen onderling moesten oplossen. De burgers en industriële gebruikers hadden nergens last van, luidde maandag nog de boodschap.

Maar de toon is aanmerkelijk verscherpt, nu EU-lidstaten de gevolgen beginnen te merken. De leveringen moeten direct hersteld worden en de twee partijen moeten om de tafel om een oplossing te vinden, stellen de Europese Commissie en de nieuwe EU-voorzitter Tsjechië in een gezamenlijke verklaring.

Vooral in Bulgarije is de situatie nijpend. De Bulgaarse regering heeft de bevolking gevraagd spaarzaam te zijn met gas. Er zou slechts voor enkele dagen voorraad zijn in het land. Er gaan al stemmen op om een gesloten kernreactor weer in gebruik te nemen, maar het duurt nog weken alvorens dat energie oplevert.

In Hongarije is de aanvoer van Russisch gas inmiddels stilgevallen. Griekenland, Macedonië, Roemenië en Turkije krijgen minder gas. Zelfs in Frankrijk en Duitsland is een vermindering van het volume opgemerkt. Eerder kwamen er al meldingen uit Polen en Tsjechië van lagere druk in de leidingen .

Rusland en Oekraïne geven elkaar de schuld van de problemen. Volgens de Russen tappen de Oekraïeners gas af dat bedoeld is voor leverantie aan andere Europese landen. Maar het Oekraïense transportbedrijf Naftogaz ontkent. „In drie van de vier pijpleidingen komt helemaal geen Russisch gas meer. Nul, niks”, aldus een woordvoerder.

Het conflict draait om de prijs die het Russische staatsbedrijf Gazprom berekent aan Oekraïne. Dat land weigert 250 dollar per duizend kubieke meter te betalen, volgens Gazprom een redelijk bedrag, dat nog onder de marktprijs ligt. Oekraïne moet ook nog een schuld van meer dan zeshonderd miljoen dollar voldoen.

De EU is voor een kwart van haar behoefte afhankelijk van Russisch gas en van die import komt 80 procent via Oekraïne. De rest komt voornamelijk via Wit-Rusland in Polen aan.

Een missie met vertegenwoordigers van de Europese Commissie en het Tsjechische EU-voorzitterschap, was gisteren voor overleg in de Oekraïense hoofdstad Kiev. Vandaag volgt een gesprek met vertegenwoordigers van Gazprom in Berlijn. Wellicht overleggen Gazprom en Naftogaz morgen opnieuw in Moskou.

Vrijdag bespreken vertegenwoordigers van de EU-lidstaten in Brussel de situatie. Daarbij wordt ook gekeken naar mogelijkheden om landen die nu met een tekort kampen, te hulp te komen. De EU streeft ernaar om op termijn minder afhankelijk te worden van één grote gasleverancier. Maar er zijn grote investeringen nodig om gas uit andere gebieden aan te kunnen voeren.