Komt er dan eindelijk een staakt-het-vuren?

De strijd is nog gaande in Gaza, maar inmiddels wordt er hard onderhandeld over een wapenstilstand. Wanneer zal die er daadwerkelijk zijn?

Zit er een wapenstilstand aan te komen?

De internationale druk op Israël om haar offensief in Gaza te staken, neemt met elke nieuwe Palestijnse dode toe. Gisteren riep Ban Ki-moon, secretaris-generaal van de Verenigde Naties (VN), Israël op de wapens eenzijdig neer te leggen. Israël verwierp dat verzoek direct, maar stuurde wel onderhandelaars naar de Egyptische hoofdstad Caïro en de Verenigde Staten. Een staakt-het-vuren lijkt dichterbij te komen. Dat de intensiteit van de gevechten gisteren minder was dan in voorgaande dagen, zou daar ook op kunnen wijzen.

Wiens voorstel ligt er op tafel?

De Israëlische toponderhandelaar Amos Gilad ging gisteren voor de tweede opeenvolgende dag naar Cairo, om te praten over een Egyptisch bestandsvoorstel. Dat zou voorzien in een tijdelijk staakt-het-vuren van tien dagen. In die tijd moeten maatregelen worden genomen bij de grensovergangen van Gaza, om zo wapensmokkel tegen te gaan. De Israëlische troepen zouden gedurende de korte wapenstilstand in Gaza blijven, de grensovergangen blijven dicht.

Wat zijn de eisen van Israël?

De Israëlische regering heeft twee belangrijke doelen: Hamas moet voorgoed stoppen met zijn raketbeschietingen op Israëlisch grondgebied én er moet een einde komen aan de wapensmokkel van Egypte naar Gaza. Minister van buitenlandse zaken Tzipi Livni reisde daartoe gisteren af naar Washington, waar ze steun kreeg in de strijd tegen wapensmokkel naar Gaza.

Ook wil Israël dat de grensovergangen aan de kant van Gaza in de toekomst weer worden bemand door leden van Fatah, de partij van de Palestijnse president Abbas die in 2007 met veel geweld door Hamas uit Gaza werd gegooid.

Wat vindt Hamas ervan?

Tijdens een Arabische bijeenkomst in Katar was Khaled Masjaal, de politiek leider van Hamas in ballingschap, gisteren heel duidelijk: „Wij verwerpen de Israëlische eisen voor een staakt-het-vuren.” Hamas heeft zelf een voorstel gedaan, voor een hernieuwbaar bestand van één jaar. Israël dient dan wel binnen een week al zijn militairen terug te trekken en alle grensovergangen (met Israël en met Egypte) moeten opengaan. Hamas wil allicht geen Fatah-mensen aan de grens, maar heeft geen bezwaar tegen Turkse of Europese waarnemers.

En wat vindt Israël daar weer van?

Los van het feit dat Israël zijn eigen eisen heeft, ziet het land ook weinig in wéér een tijdelijk bestand dat Hamas de gelegenheid geeft op adem te komen en de strijd weer te hervatten. Vorig jaar sloten de partijen al een halfjaarsbestand dat na vier rustige maanden uitliep op hernieuwd geweld.

Dus, hoe lang gaat het nog duren?

Beide partijen zullen alleen een (Egyptisch) bestandsvoorstel ondertekenen als ze aan hun achterban kunnen laten zien dat er iets bij de strijd is gewonnen. Voor Israël zal veel afhangen van het soort maatregelen dat bij de grensovergangen wordt genomen, en de garanties die deze maatregelen geven voor het stoppen van de wapensmokkel.

Hamas heeft een zwakke onderhandelingspositie. Daar staat tegenover dat alleen het feit dat de partij er straks nog ís, al als een overwinning kan worden gepresenteerd. Met wat kleine concessies (Turkse waarnemers, misschien meer ’humanitaire transporten’ op korte termijn) kan de partij wellicht ook over de brug komen.