Bedrijven, beleggers en overheden moeten als gevolg van de crisis voor zeker 37 miljard euro aan verlies nemen op bedrijfspanden. Dat heeft Nederlands grootste ingenieurs- en adviesbureau Arcadis berekend.

Voor Nederlandse banken kan die waardedaling grote gevolgen hebben. Zij hebben voor 80 miljard aan leningen uitstaan in commercieel vastgoed. Wanneer bedrijven of beleggers hun hypotheek of lening niet kunnen betalen, dienen de gebouwen als onderpand. Als die minder waard zijn, blijven de banken met een gat zitten. In hoeverre dat al gebeurt, zegt de Nederlandse Vereniging van Banken niet te weten.

Arcadis berekende de waardevermindering over alle Nederlandse kantoren, winkels, scholen en zorginstellingen. In totaal zijn al die panden samen goed voor 253,7 miljard euro. Ter vergelijking: dat is nét iets meer dan alle inkomsten van de Nederlandse staat in één jaar.

ABN Amro kwam vorige week ook al met slechte cijfers. Volgens de bank wacht de sector de komende twaalf maanden een waardedaling van tien procent. Zij baseren hun inschatting op gesprekken met marktpartijen, taxateurs en financiers.

Maar volgens Arcadis zijn zelfs deze cijfers te zonnig. ABN houdt volgens hen nauwelijks rekening met aanvragen van eigenaren voor een lagere WOZ-waarde. Die waarde bepaalt hoeveel onroerendezaakbelasting eigenaren aan de gemeente moeten betalen. Die aanvragen hebben volgens Arcadis bijna altijd succes. Gemiddeld daalt de WOZ-waarde van een pand dan twintig procent.

Wanneer dat wordt meegewogen komt Arcadis op een totaal te nemen verlies van 46,3 miljard euro. Van dit waardeverlies is volgens het bureau nog maar voor circa twintig procent weggestreept. Voor 37 miljard moet dat nog.

Arcadis ontving cijfers over die aanvragen van Momentum Technologies, een Delfts bedrijf dat namens eigenaren bij de gemeente aanklopt. "Negen van de tien keer staat de levensduur van panden op oneindig", zegt Erik Beurskens van Momentum. "Die levensduur is van belang voor het berekenen van de WOZ-waarde. Wij hebben dat intussen tientallen malen naar een realistischer dertig of veertig jaar aangepast. Het gaat dan vooral om kapitale grachtenpanden, nog niet eens om van die lelijke blokkendozen langs de snelweg."

Arcadis keek ook naar de vele speciale aanbiedingen waarmee eigenaren verhuurders lekker maken. "Ze bieden bijvoorbeeld vijf verdiepingen aan voor de prijs van vier, of betalen de inrichting", zegt Eef Bouman, partner bij Arcadis. "Als je dat meerekent, is de échte huur twintig procent lager. In 2005 was dat verschil nog maar zo'n vijf procent."