Laura van Baars −
10/02/12, 14:03
© anp
Is het nog nieuws dat de onderhandelingen over de cao voor gemeenteambtenaren wéér geklapt zijn? En die cao van de rijksambtenaren, hoe stond het daar ook weer mee? De schoonmakers, moeten die niet gewoon de hun geboden 5 procent pakken en weer aan het werk gaan?
En de medewerkers van de tuincentra, die kregen toch best een aardig aanbod van 2 procent extra? En de kappers, de juweliers, de glazenwassers en de crècheleidsters, moeten die ook niet eens tot een loonafspraak komen?
Ongeveer anderhalf miljoen mensen werken tegen een 'oude' cao. Dat betekent dat er in 2012 nog geen loonstijging bijkomt en niets nieuws afgesproken wordt over pensioen, scholing of langer gezond werken voor oudere werknemers. Werkgevers en bonden hadden er allang uit moeten zijn, maar het is niet gelukt.
De onzekere economische tijden en de onzekerheid over de invulling van het pensioenakkoord (dat nog maanden, misschien wel een jaar gaat duren) spelen de cao-onderhandelingen parten. Ongeveer een kwart van de 550 cao's die in 2011 afliepen, is nog steeds niet vernieuwd. Komend jaar moeten 483 cao's afgesloten worden.
Wat niet helpt, is dat werkgevers en werknemers steeds verder van elkaar komen te staan. Volgens werkgevers moeten de kosten omlaag om Nederland economisch krachtig te laten blijven. Volgens vakbonden moet juist meer geïnvesteerd worden in de inzetbaarheid van mensen om grootschalige werkloosheid te voorkomen.
De FNV heeft in september al een centrale looneis van 2,5 procent gesteld. Dat is precies de hoogte van de inflatie, bleek gisteren uit CBS-cijfers over januari.
Werkgeversvoorman Bernard Wientjes deed gisteren in Trouw de
oproep om de lonen dit jaar niet te laten stijgen. Een 'nullijn' voor overheidssalarissen, sociale uitkeringen en marktlonen, om de Nederlandse economie er weer bovenop te helpen. "Dat verdeelt niet alleen de pijn, maar levert onmiddellijk heel veel geld op."
De vakbonden verweren zich vanzelfsprekend. Zij willen dat koopkrachtverlies tenminste gecompenseerd wordt. In de praktijk geven zij meestal toe bij een lager loonbod. Per sector wordt bekeken wat realistisch is. In de gezondheidszorg is meer mogelijk dan in het onderwijs. De gemiddelde loonstijging in de cao's was vorig jaar 1,3 procent, terwijl de inflatie toen 2,3 procent was. Werknemers gaan er dan 1 procent in koopkracht op achteruit.
Het CBS heeft de indruk dat de cao-lonen, anders dan Wientjes wil, de laatste tijd weer een beetje aan het stijgen zijn richting de 1,5 procent extra. Werkgeversvoorman Hans van der Steen (AWVN) vindt een dergelijke stijging "aan de bovenkant van wat verantwoord is. In internationale concurrentieverhoudingen kunnen loonkostenstijgingen gemakkelijk tot reorganisaties leiden, zeker op dit ogenblik."
Of de vooruitzichten slecht zijn, kan blijken uit de groeicijfers die het Centraal Planbureau in het kader van Centraal Economisch Plan opstelt. Het kabinet wil haast maken met het doorbreken van een brede economische impasse.
Gisteren bleek dat de prognoses van dit rapport daarom al op 1 maart gepresenteerd worden, in plaats van op 20 maart. Dan weten overheid en bedrijven beter hoe de economie ervoor staat en dat kan de vastgelopen cao-onderhandelingen een vlucht geven.