INTERVIEW - Nederlandse paren nemen steeds vaker het vliegtuig naar India, de Oekraïne of Californië om een kind te krijgen via commercieel draagmoederschap. Staatssecretaris Fred Teeven stelt daarom voor te regelen dat de ouders zo'n kind kunnen erkennen. Een goed idee, vindt ook VVD-Kamerlid Anouchka van Miltenburg. "We moeten buitenlands draagmoederschap niet stimuleren, maar wel makkelijker maken."

In de Nederlandse wet staat dat commercieel draagmoederschap moet worden tegengegaan. Moeten we dan wel meewerken aan commercieel draagmoederschap elders?

"In de praktijk zit er een hiaat tussen Nederlandse en buitenlandse wetgeving. We worden geconfronteerd met de onwenselijke situatie dat een kind van een buitenlandse draagmoeder geen wettelijk kind kan worden van de Nederlandse wensouders. Daar moeten we wat aan doen. Mensen kijken steeds makkelijker over de grens, dus de Nederlandse wetgever moet dan ook over de grens kijken."

Moet de Nederlandse overheid dan niet proberen te voorkomen dat stellen naar het buitenland uitwijken?

"Nee, dat kunnen we niet voorkomen. Het gebeurt. Mensen kiezen zelf wat voor hen de juiste manier is om een kind te krijgen. Ik ben pragmatisch: de wet moet aangepast worden aan de praktijk."

De staatssecretaris stelt voor om geen oordeel te geven over de onkostenvergoeding die buitenlandse draagmoeders ontvangen. Wat vindt u ervan als een draagmoeder in India betaald wordt voor haar dienst?

"Ik lees de brief van de staatssecretaris zo: in Nederland is een onkostenvergoeding niet strafbaar, dus laten we dan ook over vergoedingen in het buitenland niet oordelen. Het maken van winst is in Nederland wel verboden, maar als we willen oordelen over de winst elders, zouden we eerst heel uitgebreid onderzoek moeten doen.

In andere landen wordt over geld verdienen met draagmoederschap gewoon anders gedacht. In ons land is de norm dat een draagmoeder een familieband heeft met de wensmoeder, zoals een zus. Wij vinden het belangrijk dat je het niet alleen voor het geld doet."

Moet de Nederlandse overheid de werk- en leefomstandigheden van draagmoeders elders controleren?

"De brief van de staatssecretaris respecteert dat er in andere landen andere regels zijn. Er gebeurt daar niets illegaals. Als overheid moeten we niet stimuleren dat mensen naar het buitenland gaan; buitenlandse vrouwen kunnen puur economische motieven hebben. Maar als het wel gebeurt, moeten we het makkelijker maken het kindje met de Nederlandse ouders te verenigen."

In Nederland kan hoogtechnologisch draagmoederschap, waarbij een embryo in de baarmoeder wordt geplaatst, alleen indien beide wensouders genetisch materiaal kunnen leveren. Zijn die eisen niet te streng; stimuleert dat Nederlanders juist niet om naar het buitenland te gaan?

"Ik heb nog niet gehoord dat de vraag in Nederland veel groter is dan het aanbod, dus ik denk het niet. De wetgeving is in Nederland heel zorgvuldig. Wel een probleem is dat de donatie van eicel en zaadcel niet anoniem mag in Nederland. Onze wetten worden vanuit het perspectief van het kindje gemaak. Wij vinden dat het kind zijn ouders moet kennen.

Bovendien moet je voor hoogtechnologisch draagmoederschap een ivf-behandeling ondergaan. Dat is een moeilijke ingreep. In Nederland hebben we een strenge medische richtlijn, namelijk dat we liever geen medische ingreep doen waar dat niet nodig is. Ik denk dat we het in Nederland met elkaar heel goed geregeld hebben."