Digitale rechtspraak is een stap dichterbij gekomen. In 2013 moet het mogelijk zijn om bij de rechtbanken van Rotterdam en Den Bosch langs digitale weg zaken voor te leggen aan de kantonrechter. Die wordt voor die gelegenheid omgedoopt tot 'e-kantonrechter'.

De komst van de e-kantonrechter is volgens een woordvoerder van de Raad voor de Rechtspraak, de belangenbehartiger van de gerechten, een langgekoesterde wens en geen antwoord op e-Court, een particulier initiatief van Henriëtte Nakad. E-court, dat veel trekken vertoont van particuliere digitale rechtspraak, is al twee jaar actief.

In het begin gebruikte e-Court, tot ergernis van de Raad voor de Rechtspraak, woorden als rechtbank en vonnis. Op verzoek van de raad werden die woorden vervangen door instituut en beslissing. Als voorstanders van e-Court wezen op lange wachttijden bij de kantonrechter klom de raad in de pen om dat beeld te corrigeren.

De komst van de e-kantonrechter is volgens de woordvoerder zeker geen poging om e-Court uit de markt te drukken. De plannen voor een digitale toegang tot de rechtbank stuitten in het verleden op de onmogelijkheid een beveiligde digitale weg naar de rechter te waarborgen. Net als de particuliere variant moet de nieuwe e-kantonrechter binnen zes weken een uitspraak doen. Die periode kan met twee weken worden verlengd als partijen alsnog de zaak mondeling wensen toe te lichten.

Dit jaar wordt gekeken naar mogelijkheden om procedures vaker digitaal te laten verlopen. Tevens wordt onderzocht of de digitale procedure doorgang kan vinden als een van de strijdende partijen niet duidelijk instemt met inschakeling van de e-kantonrechter. Bekeken moet worden of hiervoor wetswijzingen nodig zijn. In het algemeen worden bij de kantonrechter arbeidszaken, huurzaken en civiele zaken onder de 25.000 euro behandeld.

De e-kantonrechter wordt aangekondigd in het deze week door staatssecretaris Fred Teeven (veiligheid en justitie) naar de Tweede Kamer gestuurde Jaarplan Rechtspraak. In dat plan herhaalt de raad nog maar eens de grote weerzin tegen de voornemens van het kabinet de griffierechten te verhogen.

 Die verhoging zou niet alleen een onaanvaardbare verhoging van de drempel om een zaak voor te leggen aan de rechter zijn. De raad noemt de invoering van de verhoging van de huidige 41 euro aan griffierechten naar mogelijk 250 euro tevens een ernstige aantasting van de stabiliteit van de financiering van de rechtspraak.

De raad heeft, zo blijkt uit het jaarplan, ook de kracht zichzelf te bekritiseren. Zo stelt hij dat de rechtspraak er lang niet altijd in slaagt om goed om te gaan met aandacht van media, met als risico daarmee het vertrouwen in de rechtspraak te schaden. Gevreesd wordt verder dat door de slechte economie het aantal civiele en bestuurszaken oploopt.