Het aantal illegale migranten uit Subsaharaans Afrika in Marokko wordt op 10.000 geschat. Dit ronde cijfer geeft al aan dat het om een grove schatting gaat, precieze cijfers ontbreken.

De meesten komen uit Nigeria, Mali en Senegal. Organisaties die zich inzetten voor migranten in Marokko vermoeden dat er steeds meer migranten naar Rabat komen, maar beschikken nog over onvoldoende gegevens om te kunnen vaststellen of dat inderdaad zo is, en of de gewelddadigheden in Libië tegen zwarte inwoners hiermee verband houden.

Onlangs werden bij politieacties tientallen illegale migranten opgepakt. Dit gebeurde kort nadat Spanje zich bij Marokko had beklaagd: volgens de noorderburen heeft Marokko zich dit jaar onvoldoende ingespannen om illegale migratie tegen te gaan, terwijl daar wel afspraken over zijn.

Een jongen zigzagt over het volle terras van een café. In zijn handen heeft hij twee houten beeldjes, zijn armen hangen vol kralenkettingen. De beeldjes zet hij op tafel bij mensen die even geïnteresseerd zijn kant op leken te kijken. Maar niemand koopt iets, en al snel jaagt een ober de jongen weg.

Verkopers die terrassen langsgaan of hun koopwaar op straat uitstallen zijn niet nieuw in Marokko. Buitenlandse straatverkopers zijn wel een nieuw fenomeen. Sinds een paar weken zijn er tientallen jongens uit Senegal in het centrum van hoofdstad Rabat. Ze verkopen tassen en sieraden, maar ook Afrikaanse maskers en ranke, ronde figuurtjes van gladgepolijst hout. "Eerst waren er een paar, en toen die eenmaal geld naar huis gestuurd hadden, kwam de rest", vertelt een verkoper.

In afwachting van klanten zit de Senegalees Amadou (22) op een muurtje een broodje te eten, terwijl hij naar zijn Ipod - namaak uit China - luistert. Zo net na het middaguur is het rustig, dus hij heeft alle tijd om een praatje te maken. Zijn twee oudere broers zitten in Italië. Hij wil ook die kant op, maar moet nu eerst opnieuw geld verdienen voor de rest van de reis.

Dat gaat in Marokko beter dan in Senegal, vertelt hij in gebrekkig Frans. "In Senegal was ik taxichauffeur, maar er is daar geen werk. Hier wel." Met vijf andere Senegalezen deelt hij een drie-kamerappartement in een volksbuurt, waarvoor ze in totaal iets meer dan 200 euro betalen. "Dat is een hoge huur en ik heb veel geld nodig, dus ik heb tijd nodig om te sparen."

Veel migranten uit Subsaharaans Afrika blijven jarenlang in Marokko, net zolang tot ze geld hebben voor de oversteek. Een aantal van hen vindt werk in de bouw: zwaar werk, waarvoor bijna geen Marokkanen te vinden zijn. Anderen werken als straatverkoper of schoenlapper, en sommigen bedelen. Enkelen vestigen zich uiteindelijk definitief in Marokko.

Aya is een van hen. Zij komt ook uit Senegal, maar heeft nu haar eigen winkel in Casablanca. "Sommige mensen zijn gewoon avontuurlijker ingesteld dan anderen en houden van reizen. In Senegal is het leven ook goed, maar ik heb ervoor gekozen om hier te gaan wonen." Vandaag helpt Aya een net aangekomen migrante op weg om haar spulletjes op straat te verkopen. Eigenlijk moet je daarvoor een vergunning hebben. "Soms jaagt de politie ons weg, maar dan gaan we een eindje verderop staan en vallen ze ons verder niet lastig. De relatie tussen Senegalezen en Marokkanen is heel goed."

Toch maakt een enkeling misbruik van de kwetsbare situatie van buitenlanders. "Schrijf op!", zegt Aya fel: "We leven niet meer in de tijd van de slavernij! Sommige families buiten hun Senegalese dienstmeid uit: ze pakken haar paspoort af, mishandelen haar en geven haar geen salaris. Maar o wee als ik daarachter kom! Dan bel ik meteen de Senegalese ambassade en die schakelt de politie in."

Handel is een veiliger optie, en de felgekleurde lappen stof om djellaba's van te maken en de sierlijke houten beelden vinden gretig aftrek. Gelukkig maar, want er moet geld verdiend worden. Ex-taxichaufeur Amadou: "Het is te gevaarlijk om met een bootje over te steken naar Europa. Daarom wil ik met het vliegtuig gaan, met valse papieren, maar die kosten bijna 2000 euro."