INTERVIEW - Mirjam Vis: Toen na jaren bij mijn moeder de diagnose werd gesteld, vielen de puzzelstukjes op hun plaats

"Heel veel mensen snappen niet wat het betekent om een ouder met een psychische stoornis te hebben. Een moeder die in een rolstoel zit is ook erg, maar die is geestelijk tenminste in orde", zegt Mirjam Vis (20) uit Roosendaal. Mirjam, die de opleiding pedagogisch medewerker volgt, zorgt al jaren voor haar moeder (49). Zij heeft zowel een lichte vorm van borderline als ADHD. Beide diagnoses werden pas begin dit jaar gesteld; toen vielen bij Mirjam 'alle puzzelstukjes op hun plaats'.

Want haar moeder vertoonde vooral na de scheiding van haar ouders, nu vier jaar geleden, steeds vreemder gedrag. "Ze heeft last van stemmingswisselingen, heeft geen overzicht, neemt overhaaste beslissingen", vertelt Mirjam. Een gevolg is dat ze niet goed met geld kan omgaan. "Als ze 500 euro krijgt, kan ze dat meteen opmaken, in plaats van eerst rekeningen te betalen."

Na de scheiding van haar ouders nam de toen zestienjarige Mirjam, samen met haar drie jaar oudere zus, de zorg voor haar moeder op zich. "Ik moest de rol van moeder spelen, zorgen dat het thuis goed liep, de boodschappen gedaan werden, er gekookt werd. In het begin was het wel zwaar ja. We hadden ook wel ruzies. Dan dacht ik: wat ben jij een slechte moeder. Maar ik had geen besef van wat er met haar aan de hand is. Nu ik dat wel weet, kijk ik er anders tegenaan."

Steun van haar sociale omgeving was er nauwelijks. Ook toen haar schoolprestaties slechter werden, was er niemand die vroeg: Red jij het wel thuis? En na schooltijd moest er thuis nog zoveel gebeuren, dat ze geen tijd en zin had om naar vriendinnen te gaan. En, zegt Mirjam, je praat met anderen niet makkelijk over een ouder die een psychische stoornis heeft. "Je wilt je moeder niet afvallen, het blijft je moeder."

Begin dit jaar, vlak nadat borderline/ADHD bij haar moeder werd vastgesteld, stortte Mirjam volledig in. Voor het eerst zocht ze professionele hulp, maar pas na zeven maanden kreeg ze een intakegesprek. Inmiddels is ze weer aardig opgekrabbeld, niet in de laatste plaats omdat ze bij haar vader is gaan wonen. Ze heeft daar rust gevonden en ook op school gaat het prima.

Haar moeder krijgt nu professionele hulp in de vorm van therapie en begeleiding vanuit de schuldhulpverlening. Toch zit Mirjam nog dagelijks over haar moeder in. "Met mijn zus bespreek ik regelmatig hoe het gaat. We moeten altijd opletten op wat ze doet, want ze kan zelf niets overzien. ADHD is aangeboren, dus dat gaat nooit over. Ik ben continu met haar bezig; dat blijft altijd."