Jongeren met schulden staan voor gemiddeld 8700 euro in het krijt bij zes schuldeisers. De schulden variëren per jongere van 300 tot meer dan 25.000 euro. Leerlingen kunnen zelfs hun schoolspullen niet meer betalen als gevolg van hun financiële achterstanden.

Dat blijkt uit een inventarisatie van de gemeente Amsterdam op de budgetspreekuren op 34 roc-locaties, waarover Trouw beschikt. De roc's hebben in totaal ongeveer 26.500 leerlingen. In 2010 bezochten ongeveer duizend leerlingen het budgetspreekuur.

Een groot aantal leerlingen tussen 18 en 27 jaar geeft aan 'geen idee' te hebben van de schuldenlast en het aantal schuldeisers. Daardoor stijgen de schulden ongemerkt.

Een andere oorzaak is dat de leerlingen in een soort 'telefoonwedloop' zijn verwikkeld. Daarin zijn steeds luxere en betere telefoons nodig om erbij te horen. Omdat providers 'ondoorzichtige tarieven en complexe abonnementen' aanbieden, nemen leerlingen een telefoon met bijbehorend abonnement dat voor hen 'zeer ongunstig' uitvalt. Vooral de modernste smartphones als de Blackberry, iPhone en Samsung Galaxy S zijn daar volgens de inventarisatie debet aan.

Die wedloop wordt volgens de gemeente heviger. Groepsdruk zorgt ervoor dat een leerling in een 'harde consumptiestrijd' verwikkeld raakt van nieuwe telefoons, kleding, accessoires en schoenen.

De problemen reiken zo ver dat ze hun schoolbenodigdheden niet meer kunnen betalen. Leerlingen kopen schoolspullen via leningen of op afbetaling, en maken ook zo dus schulden. Óf de leerling kan de benodigdheden niet op afbetaling kopen en kan daarom niet of moeizaam de lessen volgen. Want zonder laptop voor ICT'ers, make-up voor aankomende schoonheidsspecialisten en een messenset voor leerling-koks komen de jongeren in de problemen op school. Nicky (25) bijvoorbeeld kwam daarnaast in moeilijkheden met haar zorgverzekering, die ook door velen niet wordt betaald.

Wethouder Freek Ossel (PvdA, armoede) vindt de cijfers 'schokkend' en vreest dat dit het topje van de ijsberg is. Hij wil meer voorlichting op scholen, maar ook voor studenten in het hoger onderwijs, want ook daar stijgt de schuldenlast. Ook moeten ervaringsdeskundigen gastlessen geven over hun eigen problemen.

In Amsterdam is het nu onderzocht, maar ook in steden als Den Haag, Rotterdam en Utrecht zijn dezelfde problemen zichtbaar.


Lees ook: Hoge telefoonrekening is stoer