Voorzitter voorziet geen Belgische toestanden

UPDATE Het zou een breuk met het verleden zijn als de Senaat nu opeens politiek zou gaan bedrijven. Zover laat de Eerste Kamer het niet komen. Die verwachting sprak voorzitter van de Eerste Kamer René van der Linden (CDA) zondag in het tv-programma Buitenhof uit. Cohen denkt echter dat voorstellen in de senaat 'rechtsstatelijk maar ook met een politieke blik' zullen worden bekeken.

Ook als de oppositie een meerderheid in de Eerste Kamer krijgt, blijft die wetten van de Tweede Kamer vooral op inhoud toetsen. Van der Linden denkt daarom dat het lot van de regeringscoalitie VVD en CDA met gedoogsteun van de PVV niet afhangt van de komende Provinciale Statenverkiezingen. Ook als de partijen straks in de Senaat een minderheid hebben, kan gewoon worden doorgeregeerd.
"Ik zou niet zover willen gaan dat het kabinet bij een minderheid niet kan doorregeren. Het wordt wel moeilijker", aldus Van der Linden.

De Eerste Kamer controleert of de wetten die de Tweede Kamer wil invoeren niet in strijd zijn met andere wetten, zoals de grondwet. Als de oppositie een meerderheid in de Eerste Kamer haalt, kan die in theorie alle wetsvoorstellen van de Tweede Kamer afschieten, waardoor een patstelling ontstaat.

Van der Linden wees erop dat veel senaatsfracties van oppositiepartijen al hebben gezegd wetsvoorstellen op hun merites te gaan beoordelen. "De inhoud is het uitgangspunt", stelde hij. In premier Mark Rutte (VVD) ziet hij bovendien iemand die 'partijen bij elkaar kan brengen'.

PvdA-fractievoorzitter Job Cohen verwacht dat voorstellen 'rechtsstatelijk maar ook met een politieke blik' zullen worden bekeken. Daarom bestaat volgens hem de kans dat veel voorstellen 'er niet doorkomen'. Hij zei dat zondag tijdens een verkiezingsdebat met VVD-fractievoorzitter Stef Blok. Die zei zich niet veel zorgen te maken over de verkiezingen van 2 maart.

Rutte zei vorige week vrijdag 'Belgische toestanden' te vrezen als de coalitie geen meerderheid in de Eerste Kamer haalt. Hij vreest dat veel wetsvoorstellen het niet halen als zijn kabinet geen meerderheid in de Eerste Kamer krijgt. België zit al tijden zonder volwaardig kabinet, omdat het maar niet lukt een nieuwe regering te formeren.

Op 2 maart zijn er verkiezingen voor Provinciale Staten. De nieuw gekozen provinciale vertegenwoordigers kiezen in mei de nieuwe Eerste Kamer. Peilingen spreken elkaar tegen over de vraag of VVD, PVV en CDA een meerderheid halen in de Eerste Kamer.
Meestal wordt iemand van de grootste partij de nieuwe voorzitter van de Eerste Kamer, maar niet altijd. Van der Linden vond het te vroeg om te zeggen of hij herkiesbaar is, maar liet wel los dat hij 'ja' zou antwoorden op de vraag of hij overweegt opnieuw beschikbaar te zijn.

In de discussie rond nevenfuncties van Eerste Kamerleden toonde Van der Linden zich een voorstander. Hij zei trots te zijn op de inbreng, kennis, expertise en kwaliteit die op deze manier van buiten in de Eerste Kamer wordt gebracht.

D66-kandidaat Ernst Bakker zei eerder dat Eerste Kamerleden veredelde belangenbehartigers dreigen te worden. Volgens hem ontstaat de indruk dat er mensen in de Kamer zitten die ook andere belangen dienen. Zo blijft CDA-lijsttrekker Elco Brinkman voorzitter van belangengroepering Bouwend Nederland.

Volgens Van der Linden is dat geen probleem. Kamerleden hebben volgens hem de ethische plicht om te voorkomen dat ze woordvoerder worden op een terrein waar ze zelf actief zijn. (ANP, NOVUM)