SP en PVV eisen referendum over EU-verdrag

(Novum) - Het nieuwe EU-verdrag moet in een referendum worden voorgelegd aan de Nederlandse bevolking. Dat stellen de oppositiepartijen SP en PVV zaterdag. Volgens de socialisten verzwakt het verdrag de positie van de EU-lidstaten. De PVV vindt dat Nederland zijn belangen heeft 'verkwanseld'.

Het verdrag, het alternatief voor de grondwet die twee jaar geleden door Nederlanders en Fransen werd afgekeurd bij referendum, werd zaterdagochtend overeengekomen in Brussel. De SP wijst erop dat vetorechten op belangrijke terreinen zijn ingeleverd. Nationale parlementen kunnen de Europese Commissie op belangrijke punten niet meer terugfluiten. "Per saldo is de SP daarom niet tevreden met het behaalde resultaat."

SP-Kamerlid Harry van Bommel zegt daarom ook dat de SP haar achterban zal adviseren 'nee' te stemmen bij een eventueel referendum over het nieuwe verdrag. Als het op de geplande Intergouvernementele Conferentie dit najaar tot een verdere uitwerking van het verdrag komt, zou het referendum in de eerste helft van 2008 moeten plaatsvinden, meent Van Bommel.

Het opgegeven vetorecht van de lidstaten is in de ogen van de SP 'het sterkste wapen' dat nationale parlementen nu hebben. "Dat wordt nu op gebieden van asiel, justitie, klimaat en energie zomaar opgegeven. De positie van nationale parlementen wordt met een oranje in plaats van een rode kaart onvoldoende versterkt", stelt Van Bommel.

De PVV is nog kritischer en spreekt van een 'beschamend' resultaat. "Premier Balkenende heeft de Nederlandse belangen verkwanseld door vetorechten op te geven en evenmin een rode kaart voor het Nederlandse parlement binnen te halen. Om die reden is een nieuw referendum in Nederland absolute noodzaak." De PVV zegt zich 'tot het uiterste' tegen het verdrag te verzetten.

PVV-kamerlid Raymond de Roon noemt het 'volksverlakkerij' dat premier Balkenende de uitkomst presenteert als 'klaterend succes'. Nederland levert volgens De Roon 'heel veel in van zijn zelfbeschikkingsrecht' in dit akkoord. "Het wegstrepen van het woordje 'grondwet' en symboliek als de Europese vlag en een Europees volkslied betekent helemaal niets als Nederland toch grote delen van zijn soevereiniteit verliest." Als het verdrag nu doorgang krijgt, kan een voorstel van de Europese Commissie alleen geblokkeerd worden als een meerderheid van de lidstaten er tegen is. Dat betekent volgens de PVV dat de 'Europese superstaat er gewoon aankomt'.

De VVD is wel tevreden met de uitkomst van de EU-top. "Het is nu echt terug naar af in positieve zin", reageert Kamerlid Han ten Broeke. "Maar er is geen aanleiding voor een Eureka-stemming." De Franse president Nicolas Sarkozy schrapte een tekst over vrije en eerlijke marktwerking. "De VVD wil zeker weten dat Nederlandse belangen hiermee geen schade oplopen. Pas als we dat weten, kunnen we een eindoordeel geven."

Als enige van de huidige drie coalitiepartijen was de ChristenUnie twee jaar geleden tegen de toen voorliggende Europese grondwet. De partij zegt 'ingenomen' te zijn met het resultaat van de top. "Als dit resultaat er twee jaar geleden had gelegen, hadden wij niet tegen maar vóór gestemd", zegt Kamerlid Esmé Wiegman-van Meppelen Scheppink.

"De nee-stem van de ChristenUnie en van de meerderheid van de bevolking heeft beslist effect gehad. Alles wat neigt naar een Europese superstaat wordt geschrapt." De ChristenUnie, in principe geen voorstander van referenda, ziet nu 'inhoudelijk' geen aanleiding voor een referendum over het nieuwe verdrag, zegt het Kamerlid.

GroenLinks-Kamerlid Mariko Peters noemt het gesloten compromis 'rommelig en ondoorzichtig'. "Toch biedt het nog altijd voordelen boven de huidige verdragsregels: meer zeggenschap voor het Europees Parlement, meer openbaarheid en minder veto's." Een eindoordeel geeft GroenLinks pas wanneer de definitieve tekst van het verdrag is vastgesteld.

Het CDA gaf eerder te kennen tegen een referendum over het nieuwe Europese verdrag te zijn. Het kabinet wil de vraag of er een referendum moet komen voorleggen aan de Raad van State.