Jack de Vries

Jack de Vries is de steun en toeverlaat van Balkenende. Alles wat naar de 'mp' wil, moet via 'Blackjerry Jack'.

Met de presentatie van het beleidsprogramma ’Samen leven, samen werken’, vorige week op het Catshuis, leverde Jack de Vries vooralsnog zijn laatste kunststukje af. In deze krant werd deze presentatie omschreven als een ’gelikte mediashow op het Catshuis’.

Jack de Vries is formeel een ambtenaar op Algemene Zaken, het ministerie van de premier. Hij was de inhoudelijk coördinator van de ’100 dagen’. Maar hij staat op het Binnenhof vooral bekend als de rechterhand van premier Balkenende, zijn steun en toeverlaat, zijn adviseur en politieke strateeg. Er doen ook wel minder vleiende typeringen de ronde, zoals een doorgewinterde ’spindoctor’ of de politiek commissaris van de ’mp’.

Jack de Vries dient al zijn halve leven het CDA, doorgaans in de coulissen, als dienaar van gekozenen. Dat begon pas nadat hij voorzitter van de CDA-jongeren was geweest, het CDJA, traditioneel een springplank naar het Binnenhof. Zijn invloed heeft onder journalisten en Binnenhof-watchers inmiddels bijna mythische proporties aangenomen. Alles wat naar de ’mp’ gaat of wil, moet via ’Blackjerry Jack’, een bijnaam die hij kreeg omdat hij met jan en alleman in contact staat via zijn mobiel annex zakcomputer.

D66-leider Alexander Pechtold zei daarover eerder dat dit gevaarlijke kanten heeft: „Jack de Vries lekt en spint op een manier die zwaar over de grens van het ethische gaat.” Of hij daarin verder gaat dan zijn collega’s is moeilijk vast te stellen. Alle ministers hebben politiek-assistenten, woordvoerders en huren geregeld communicatiebureaus in. Fracties en partijen beschikken over campagnestrategen en medewerkers die te pas en te onpas elkaar proberen zwart te maken.

Alle partijen zouden wel een De Vries willen hebben

De Vries leidde vorig jaar de verkiezingscampagne voor het CDA, naar Nederlandse begrippen een harde, negatieve op de persoon gerichte campagne, waarin vooral Wouter Bos werd neergezet als onbetrouwbaar. De slogan ’Met Bos ben je de klos’ kwam niet uit zijn koker, maar uit die van Stephan Schrovers, destijds hoofd CDA-voorlichting en nu woordvoerder van minister Donner op Sociale Zaken. Wel gaf hij er zijn goedkeurig aan.

De PvdA had geen antwoord op de heftige CDA-aanvallen. „Het CDA is er wonderwel in geslaagd de geloofwaardigheid van Bos kapot te maken. Uit campagnetechnisch opzicht is dat heel knap”, concludeerde later SP-campagneleider Van Heijningen. Maar Trouw-commentator Van Doorn noemde De Vries een ’doortrapt loeder’, die met een paar vuile Amerikaanse campagnetrucs Bos neerhaalde.

De commissie-Vreeman, die in opdracht van de PvdA de verloren strijd achteraf onderzocht, ging wonderwel bij De Vries te rade. Hij zal ze hebben gezegd dat het in de CDA-campagne draaide om twee zaken: de kiezer zekerheid bieden dat er geen nieuwe hervormingen op til waren, en dat het CDA de strijd om het premierschap met Wouter Bos absoluut moest winnen. Bos maakte het het CDA gemakkelijk door fouten te maken, zoals rond de AOW.

Jack maakte ookmagere jaren mee

Het is De Vries niet altijd voor de wind gegaan. Hij maakte magere jaren mee toen het CDA verpieterde in de oppositie tijdens de paarse jaren negentig. Hij was destijds woordvoerder van fractievoorzitter Eneüs Heerma en zijn opvolger Jaap de Hoop Scheffer. Hij bedacht toen de oneliner ’Waar was je, Wim’?, een vraag die tot vervelens toe herhaald werd.

Hij trad als woordvoerder van De Hoop Scheffer terug toen die ten onder ging in een machtsstrijd om het leiderschap. Zijn opvolger, Balkenende, vroeg hem vervolgens terug als woordvoerder. Hij werd tijdens het eerste kabinet-Balkenende tijdelijk uitgeleend aan de LPF om daar voor enige coördinatie in de chaos te zorgen, maar dat was ook voor De Vries onbegonnen werk.

Naar verwachting zal De Vries na de zomer Algemene Zaken verlaten en daarmee ook het Binnenhof. Hij is inmiddels te geprofileerd om dienaar in de coulissen te blijven. Een baan bij een van de grote communicatiebureaus ligt in het verschiet, of strateeg bij een groot bedrijf. Maar de vraag is of zij zo’n politieke figuur, met ongetwijfeld ook vijanden, in huis willen halen.

Het is niet uitgesloten dat Jack de Vries op een later tijdstip terugkeert in de politiek. Hij was CDJA-voorzitter, raadslid en werd enige tijd terug nog genoemd als mogelijke kandidaat voor het CDA-voorzitterschap, maar de voorkeur ging toch uit naar een regionale kandidaat.

Jack de Vries.

Vijf bijnamen voor Jack de Vries:

1 Blackberry Jack

2 Jack het lek

3 Look-alike van Colijn (Blokker)

4 Koning van het Binnenhof

5 Spindoctor pur sang