Het kabinet ’Den Uyl-II’ is voorlopig een sprookje

Het verwijt van politiek rechts dat de begrotingsplannen van het kabinet-Balkenende de jaren zeventig van Den Uyl doen herleven, is op niets gebaseerd.

Dat zegt Flip de Kam, hoogleraar openbare financiën aan de Rijksuniversiteit Groningen (RUG). De VVD leidt uit de Miljoenennota af dat de regering aan het ’nivelleren’ is geslagen, dus actief beleid is gaan voeren om hoge en lage inkomens dichter bij elkaar te brengen. Maar op een paar maatregelen na die alleen de allerhoogste inkomens treffen, is er volgens De Kam geen enkele aanwijzing dat de geest van Joop den Uyl opnieuw rondwaart op het Binnenhof.

De Kam heeft er de Miljoenennota’s van de jaren zeventig op nageslagen en de effecten van het toenmalige beleid van Den Uyl vergeleken met de veranderingen die worden verwacht voor de koopkracht in 2008. „Ik kom in de begrotingsplannen een paar kleine dingetjes tegen die echt alleen effect hebben op de allerhoogste inkomens. Je gaat er pas op achteruit met een huis met een waarde vanaf een miljoen euro of met een salaris van boven de 185.000 euro. Deze plannen hebben dus slechts gevolgen voor een flinterdunne toplaag, de financiële elite.”

Nee, dan de jaren zeventig. Toen werd er nog eens genivelleerd! „De laagste inkomens gingen er toen in vijf jaar tijd 16 procent op vooruit”, zegt De Kam, „terwijl de allerhoogste inkomens enkele procenten inleverden”. Een dergelijke beweging is nu in de verste verte niet te bekennen. „De minima gaan er in 2008 noch op vooruit, noch op achteruit. Wie werkt voor het modale loon van 31.000 euro of het dubbele daarvan, gaat er gemiddeld een kwart procent op achteruit.” Het kabinet ’Den Uyl-II’, zoals de VVD het smalend noemt, is voorlopig een sprookje.