De Europese Unie had de Zimbabwaan Mugabe niet moeten ontvangen

Het gezamenlijke buitenlands beleid is, mild gezegd, niet het sterkste punt van de Europese Unie. Bovendien slaagt de Unie erin om haar toch al beperkte invloed bij tijd en wijle volledig te grabbel te gooien. Vorige week waren daar weer twee voorbeelden van te zien.

Het eerste geval betreft de Russische verkiezingen van vorige week zondag. Zowel in de aanloop naar de stembusgang als in de uitvoering op de dag zelf, zijn tal van democratische principes geschonden. Dat varieerde van het blokkeren van toegang voor oppositiepartijen tot de media, tot het dwingen van werknemers in bedrijven om op de partij van president Poetin te stemmen. Rusland krijgt nu een parlement waar Poetins partij de lakens uitdeelt, en waar geen geloofwaardige oppositie meer bestaat.

De reactie van de Unie was zwakjes. Voorzitter Portugal betreurde de meldingen van ongeregeldheden, maar liet het daarbij. De Europese Commissie vroeg om nader onderzoek. Van de lidstaten was Duitsland de enige die het beestje bij de naam noemde, en sprak van verkiezingen die noch vrij, noch democratisch waren. Waarna de Franse president Sarkozy iedere schijn van Europese eenheid van beleid onderuit haalde door Poetin te feliciteren met zijn overwinning – volgens Moskou zelfs op hartelijke wijze.

Het tweede voorbeeld was de EU-Afrika top van afgelopen weekeinde. Daar zaten de Europese leiders – op die van Groot-Brittannië en Tsjechië na – aan dezelfde tafel als Robert Mugabe, de dictator van Zimbabwe die met economisch wanbeleid en politieke onderdrukking van zijn land een zwart gat heeft gemaakt. Ten behoeve van zijn komst schortte de EU zelfs tijdelijk de visumsanctie op die het Mugabe verbiedt op het Europese continent te landen. Ook aanwezig was de Soedanese president Omar Hassan al-Basjir, mede verantwoordelijk voor de misdaden in Darfur en iemand die de komst van een VN-vredesmacht frustreert.

De EU liet de top toch doorgaan, omdat ze vreest in Afrika invloed te verliezen door de opkomst van met name China. Maar door Mugabe en al-Basjir te fêteren, haalt ze haar eigen principes onderuit.

Uiteraard is Europa niet bij machte om in haar eentje de situatie in Rusland, Zimbabwe of Darfur te veranderen. Maar dat wil niet zeggen dat de EU van beperkte machtsmiddelen als sancties een lachertje moet maken door ze terzijde te schuiven als het zo uitkomt. Daarmee verdwijnt iedere geloofwaardigheid van de EU bij haar pogingen in de rest van de wereld de democratie en de mensenrechten te versterken.