Kabinet-Den Uyl viel in keuken van Lubbers

Ruud Lubbers sprak aan zijn keukentafel met toenmalig premier Van Agt af, dat ze het kabinet-Den Uyl zouden laten vallen over de grondpolitiek. Van Agt twijfelt nu of hij het zo scherp had moeten spelen.

Het roemruchte kabinet-Den Uyl is in 1977 aan de keukentafel van Ruud Lubbers in Rotterdam aan zijn eind gekomen. Dat stelt Lubbers in het boek ’De eenzame fietser’ over de politieke loopbaan van Dries van Agt. Het boek van politiek onderzoeker Adrianus Koster van de Vrije Universiteit werd gisteren in Den Haag gepresenteerd.

Koster sprak met vele politici, ambtenaren, journalisten en de zwager van Den Uyl over de politiek roerige periode tussen 1971 en 1982, toen Van Agt actief was in Den Haag. Een van de onderwerpen die ter sprake komen, is de val van het kabinet-Den Uyl.

Lubbers, destijds minister van economische zaken, vertelt dat aan zijn tafel is afgesproken dat Van Agt het kabinet zou laten vallen over de grondpolitiek. Van Agt zelf zegt in het boek dat deze kwestie geen aanleiding was voor een kabinetsbreuk. „Achteraf beschouwd hadden de ideeën van de PvdA wel degelijk waarde. Grondspeculaties zijn maatschappelijk onzalig. Aanvechtbare verrijking. Nu betwijfel ik het of ik dat zo scherp had moeten opspelen tot crisis aan toe.”

Koster stelt in zijn boek dat Van Agt en Den Uyl elkaar helemaal niet haatten, zoals vaak is gedacht. Den Uyl wantrouwde Van Agt echter wel, zo zegt oud-PvdA-minister Bram Stemerdink, omdat hij alle rooms-katholieke politici wantrouwde. „Hij vond dat bij het katholieke smaldeel van de christelijke politiek de roomse onbetrouwbaarheid eraf droop.”

De slechte verhouding tussen Van Agt en Den Uyl kwam voor een deel door Den Uyls vrouw, Liesbeth, stellen insiders. Volgens toenmalig PvdA-fractievoorzitter Ed van Thijn had zij een ’bloedhekel’ aan Van Agt en hield zij hem er persoonlijk verantwoordelijk voor dat er geen tweede kabinet-Den Uyl kwam. Van Agt koos in 1977 na moeizame onderhandelingen met de PvdA voor een kabinet met de VVD van Wiegel.