Juridisch getouwtrek om niet-bevoegde rechter

Het gerechtshof in Den Bosch moest zich gisteren buigen over de zaken waarbij een onbevoegde rechter was betrokken. Ook voor ervaren juristen is dit een nieuwigheidje.

Het Openbaar Ministerie (OM) in Den Bosch vindt dat vonnissen, waarbij een onbevoegde rechter was betrokken, nietig moeten worden verklaard. Maar daders mogen hiervan geen profijt hebben.

Advocaat C. Snijders denkt hier anders over. Zijn cliënt is op 26 september veroordeeld tot tien jaar cel en tbs met dwangverpleging wegens het verkrachten van zes jonge pleegkinderen. Het OM kon zich vinden in de straf en zag om deze reden aanvankelijk weloverwogen af van hoger beroep.

Maar in de laatste oktoberweek werd duidelijk dat dit vonnis bij 39 andere beslissingen paste, met voormalig officier van justitie D. Bogaert telkens in de rol van niet beëdigde en niet benoemde rechter in opleiding. Zij meende, vanuit haar justitieachtergrond, dat beëdiging achterwege kon blijven en stond geen moment stil bij de noodzaak van deze formele bevestiging.

Het OM tekende 28 dagen na het vonnis tegen de cliënt van raadsman Snijders – twee weken na het verstrijken van de termijn – alsnog beroep aan. Dit laatste deed het OM uiteindelijk tegen alle veertien vonnissen, waarin Bogaert een aandeel als onbevoegde rechter had.

Het gerechtshof in Den Bosch behandelde gisteren de appèls. Advocaat Snijders koos voor de aanval. „Het OM is te laat en hierover is geen discussie mogelijk. Een verdachte kan ook niet achteraf aankloppen, als hem iets van belang te binnen schiet. Dit vonnis is nietig, de zaak kan niet terug naar de rechtbank, ze hoeft niet opnieuw inhoudelijk te worden behandeld en mijn verzoek is om mijn cliënt vrij te laten”.

Advocaat-generaal H. van der Meijden probeerde, na de ook volgens hem ’unieke’ fout van de rechtbank, van de nood een deugd te maken. „Iedereen heeft recht op een onafhankelijke en onpartijdige rechter”, zei hij. „Aan die verplichting is in deze zaak niet voldaan en daarmee zijn de rechten van verdachte geschonden. Die schending dient teniet te worden gedaan en daarom moet de zaak opnieuw naar de rechtbank. Ik verzet mij tegen een onmiddellijke invrijheidstelling”.

Nog twee andere advocaten van verdachten, die mede zijn veroordeeld door de onbevoegde rechter, vroegen het hof hun cliënt vrij te laten. Eén van hen is een man van 28 die als veelpleger is veroordeeld voor vernieling en mishandeling. De ander is een brandstichter die tot dertig maanden cel is veroordeeld, waarvan de helft voorwaardelijk. Het gerechtshof doet morgen uitspraak in deze en nog andere soortgelijke zaken, maar daarin speelt de voorlopige hechtenis geen rol (meer).