Minister moet kraken niet verwarren met Robin Hood-romantiek

Minister Vogelaar van volkshuisvesting bevestigde het gisteren in een losse opmerking zelf al: dat er in Nederland geen verbod geldt op kraken, is een erfenis van vroegere tijden. „Het is ook geschiedenis”, zei de minister in antwoord op vragen vanuit de Tweede Kamer. Lang heeft om het kraken een vleugje Robin Hood-romantiek gehangen, want ooit was de kraakbeweging een idealistische beweging, stof voor romanciers zoals de maandag gelauwerde A. F. Th. van der Heijden, die er bestsellers over schreef.

De minister kan van dat idyllische beeld maar moeilijk afscheid nemen. Terwijl de tijden definitief zijn veranderd. De krakers van nu zijn een kleine, zeer radicale groep, voor wie kraken weinig meer van doen heeft met de strijd tegen woningnood of speculatie, maar meer met het onderling verdelen van geschikte panden om volgens eigen regels te leven in een samenleving die zij afwijzen. Zelden hoor je nog dat de buurtbewoners blij zijn dat krakers een pand komen redden. Naar echt maatschappelijk draagvlak zoekt de kraakbeweging niet meer, voor zover ze dat ooit al gedaan heeft.

Het schept helderheid om onder de romantiek van weleer een streep te zetten en kraken te verbieden, zoals een meerderheid in de Tweede Kamer wil. Het CDA heeft al gedreigd om zelf met een initiatiefwet te komen als het kabinet niet opschiet. Daarbij wijst de partij er terecht op dat gemeenten extra bevoegdheden moeten krijgen om zelf op te treden tegen leegstand en speculatie.

Kraken toestaan, is een zware inbreuk op het eigendomsrecht. De grondslag ervoor is verdwenen: leegstand van woningen komt bijna niet meer voor; de aanhoudend hoge grond- en huizenprijzen zorgen daar wel voor. Leegstand van kantoren is een apart probleem. Dat er 6 miljoen vierkante meter aan kantoorruimte leegstaat, terwijl nieuwe kantoren worden bijgebouwd, is een planningskwestie. Daar helpt kraken nauwelijks tegen.

Minister Vogelaar aarzelt nog, want zij heeft de wethouders van de 31 grootste gemeenten, Amsterdam voorop, tegenover zich gevonden. De steden voelen niets voor nieuwe wetgeving en hebben de minister gisteren nog eens verteld dat zij toch bang blijven voor leegstand. Zij zien de krakers misschien niet als bondgenoten, maar wel als probaat afschrikmiddel. Hopelijk kan Vogelaar zichzelf en hen overtuigen dat het veel logischer is dat gemeenten zelf optreden tegen leegstand, en met de wet in de hand zelf degenen zijn die desnoods panden vorderen, in plaats van dat aan krakers over te laten.