’Maak migranten deelgenoot van de nationale identiteit’

De WRR bepleit vandaag in ’Identificatie met Nederland’ om wat opener naar de nationale identiteit te kijken. Verschillen bieden de kans om een gezamenlijke identiteit te ontwikkelen; het hebben van twee paspoorten is geen probleem. De Kamerleden Dijsselbloem en Zijlstra reageren.

PvdA-Kamerlid Jeroen Dijsselbloem ziet in de analyse van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) aanknopingspunten voor verder debat. „De timing is geweldig. Het rapport raakt de kern van het debat. Er is nu sprake van een sterke emotionele identificatie met de nationale identiteit en dat proces verloopt met betrekking tot vooral moslim-migranten niet goed. Ze krijgen van rechts te horen: assimileer, verscheur je Koran, gooi je tweede paspoort op de vuilnisbelt, anders vertrouwen we je niet. Als het bij dit soort emoties blijft, komen groepen niet tot elkaar. Mensen willen niet assimileren. Ze willen hun identiteit behouden. We zullen wat dit betreft op een positievere manier met elkaar om moeten gaan.”

Ondanks een zekere nationale identiteit, die Dijsselbloem erkent, ziet hij ook een enorme verscheidenheid. „Je hebt de alleenstaande kosmopolitische wereldburger in Amsterdam, maar ook het streng gereformeerde gezin op de Veluwe of een geseculariseerd moslimgezin. Die verscheidenheid tussen mensen is enorm groot. Tegelijkertijd functioneren ze in een Nederlands frame: bijvoorbeeld de rechtsstaat, de verzorgingsstaat en waarderen ze het Nederlandse elftal en de koningin.”

„De WRR zegt dat de wereld mondialer en kosmopolitischer is geworden. Dat zal allemaal wel, maar tegelijkertijd zie je een grote behoefte aan nationale identificatie, misschien wel regionale. Daar liggen ook loyaliteiten, met je buurman, met je voetbalclub of je politieke partij. Wat belangrijk is, is dat migranten deelgenoot kunnen worden van die identificatie en niet worden buitengesloten. Op buurtniveau, lokaal en landelijk. Op dit punt heeft de WRR gelijk.”

Dijsselbloem wil liever niet dubbele nationaliteiten propageren, zoals de WRR bepleit. „In het debat over dubbele nationaliteiten werd door rechts het verband gelegd tussen paspoort en loyaliteit. Dat verband zien wij niet. Er zijn mensen met een dubbel paspoort en een grote loyaliteit met Nederland en andersom. Wel zien wij dat het makkelijker is in één rechtsstelsel te functioneren, bijvoorbeeld voor het familierecht, afstammingsrecht en erfrecht. Daarom ben ik in beginsel voor één paspoort, tenzij iemand niet onder zijn tweede nationaliteit uitkomt. Voor een succesvolle integratie zie ik het belang van één paspoort niet.”