Is ’groen bewegen’ echt beter?

De komende vijf jaar is elf miljoen euro nodig om te onderzoeken in hoeverre natuur kan bijdragen aan de gezondheid van Nederlanders.

Dat bewegen in de bossen gezonder is dan in de sportschool klinkt best logisch, maar bewezen is het nog nauwelijks.

Er zijn aanwijzingen dat je in de natuur sneller herstelt van stress en vermoeidheid. Ook zijn er wat indirecte verbanden: natuur vergemakkelijkt sociaal contact en mensen met veel contacten zijn minder ziek. En een aantrekkelijke omgeving zet mensen aan tot bewegen, maar wat is aantrekkelijk?

Staatsbosbeheer hoopt dat huisartsen in de toekomst ’groen doorverwijzen’. De natuurorganisatie wil bij wijze van proef wandel- en fietsgroepen gaan opzetten in zijn natuurterreinen, naar Engels voorbeeld. Beleidsmedewerker gezondheid John van den Berg: „Maar wil je budget hebben voor ’groen bewegen’, dan kun je niet zonder bewijs.”

Van den Berg was betrokken bij het rapport van de Raad voor Ruimtelijk, Milieu- en Natuuronderzoek, dat gisteren werd gepresenteerd. De raad pleit voor meer onderzoek en voor het evalueren van projecten die er al zijn op het gebied van gezondheid en natuur: kosten elf miljoen euro. Er bestaan al groenkamers in zorgcentra, waar ouderen kerststukjes kunnen maken, er zijn zorgboerderijen en natuurspeeltuinen.

Minister Klink van volksgezondheid gaat volgend jaar experimenteren met bewegen op recept. Huisartsen kunnen te zware patiënten een fitnesscursus voorschrijven, in plaats van cholesterolverlagers. Van den Berg: „Dat bewegen goed voor je is, zit er al wel in. Maar groen bewegen nog niet.”

In opdracht van de natuurbeheerder bekeek het onderzoeksinstituut Nivel onlangs video’s van 2748 huisartsconsulten. In 26 procent van de consulten kwam het leefstijladvies ’bewegen, houding of sport’ ter sprake, natuur werd niet genoemd.

Van den Berg: „Nu obesitas een steeds groter probleem wordt, zie je het ministerie naar oplossingen zoeken. Dat begint bij voedingsadviezen via consultatiebureaus en eindigt bij het inschakelen van sportclubs, want die vallen ook onder VWS. Dan stopt het denken. Het wordt tijd dat mensen uit hun sector breken.”

Staatsbosbeheer ziet groen bewegen als aanvulling op zijn bestaande activiteiten. „We zijn een maatschappelijke organisatie en overgewicht is een maatschappelijk probleem. We nemen nu al wandelaars mee op excursies om paddestoelen te bekijken. Waarom zouden we al die vrijwilligers niet inzetten voor een ander nuttig doel?”