Liever lopen en mountainbiken dan circuitje in de sportschool

Bewegen in de natuur is volgens Staatsbosbeheer een goed recept tegen overgewicht en andere gezondheidsklachten. Het idee komt uit Engeland.

In het Engelse Gateshead blijken mensen het bewegen in een groene omgeving hoger te waarderen. Ze hielden het wandelen en fietsen in Chopwell Wood ook langer vol dan sessies in de sportschool. Dertig van de 33 deelnemers bleven tot het eind meedoen. Van patiënten die werden doorverwezen naar indoor-lessen haakte 70 procent voortijdig af.

Carolyn Jones kwam drie jaar geleden via haar huisarts in een gymzaaltje terecht. „Met apparaten en circuitjes”, schampert ze. Gelukkig werd ze niet lang daarna benaderd voor een gezondheidsproef van 13 weken in Chopwell Wood, 400 hectare bos, net buiten Gateshead. Ze probeerde het complete aanbod: tai chi, lopen, mountainbiken, zelfs heggen vlechten en paden herstellen. Sindsdien verloor ze drie ’stone’ (bijna 20 kilo) en hoeft ze niet aan de insuline zoals veel van haar diabetische familieleden.

Samen met Newcastle – aan de andere kant van rivier de Tyne – is Gateshead goed voor een miljoen inwoners. Het is de ongezondste streek van heel Engeland, vertelt onderzoekster Hilary Snowdon, die het Chopwell Wood-project heeft geëvalueerd. „Chronische ziekten, diabetes, hart- en vaatziekten, rookgedrag, ernstig overgewicht en bingedrinking, oftewel heel veel alcohol nuttigen in zeer korte tijd. Noem het, en wij scoren het slechtst. Gemiddeld sterven mensen hier tien jaar eerder dan in de rest van het land.”

Voordeel was dat dat ongezonde stedelijk gebied, redelijk dicht bij de natuur ligt. „Wat dat betreft is er landelijk voor ons nog wel een uitdaging”, zegt specialist natuur en gezondheid Martin Shaw van Natural England. „Uiteindelijk moeten we groen zo dicht bij de mensen brengen dat ze er in vijf minuten heen kunnen.”

Engeland is voor Nederlanders misschien het land van nationale parken en wandelpaden, volgens Shaw is er maar een kleine groep witte hoogopgeleiden die er regelmatig gebruik van maakt. Bij Chopwell Wood was het al lastig dat de streekbus onderaan een heuvel stopte. „Als de deelnemers die bult zagen, zakte de moed hen al in de schoenen.”

Het valt toch al niet mee om mensen met een ongezonde leefstijl aan het bewegen te krijgen. Hillary Snowdon: „Soms kwamen ze door hun gewicht of slechte gezondheid amper nog de deur uit. Ze hadden in jaren niet op een fiets gezeten.”

Maar de bijeenkomsten in het bos werden niet gepresenteerd als training. Er waren geen strakke, gespierde sportleraren maar vrijwillige motivators, die de deelnemers echt steunden en begeleidden. Snowdon: „Na afloop roemden deelnemers vooral het sociale deel. Gewoon weer eens kunnen lachen met elkaar.”

Carolyn Jones is inmiddels ook motivator en health walk leader. Nog steeds niet heel strak in d’r vel, maar getuige haar strakke legging en dito polo, zit ze daar niet mee. „Het gaat niet om de prestaties, maar om het bewegen. Veel dikke mensen denken dat ze niet kunnen lopen, maar al wandel je maar naar de hoek, en de volgende dag weer.”

De natuur maakt het alleen maar makkelijker. „Je ziet de seizoenen wisselen, de grijze eekhoorntjes springen weg voor je voeten. Het is gewoon heerlijk om buiten te zijn.”