Nieuw referendum over EU-verdrag ’onwenselijk’

Een tweede referendum over het nieuwe Hervormingsverdrag van de Europese Unie is gisteren door het kabinet afgewezen als ’niet nodig en niet wenselijk’.

De kiezers die in 2005 in meerderheid ’nee’ zeiden tegen het ontwerp voor een Europese grondwet, moeten volgens premier Balkenende beseffen dat er nu iets heel anders in Brussel op tafel ligt. De premier vergeleek het verdrag voor verdergaande Europese samenwerking, moeizaam in elkaar gezet na het Franse en Nederlandse ’nee’ tegen de grondwet, met vroegere belangrijke ’gewone’ EU-besluiten. „Na de verdragen van Maastricht en Nice waren ook geen referenda nodig. Dit is een gewoon wijzigingsverdrag en daar hoort een gewone goedkeuringsprocedure bij in het parlement.”

Het kabinet wordt gesteund door de Raad van State. Het ’nee’ van de regering kwam niet onverwacht. Balkenende maakte duidelijk dat een nieuw Nederlands ’nee’ niet door de andere EU-lidstaten zal worden begrepen.

Hij ontkende gisteren verdeeldheid in het kamp van de PvdA-ministers. Op zijn persconferentie na afloop van de ministerraad liet hij zich vergezellen door PvdA-staatssecretaris Timmermans van Europese Zaken. Die zei dat in het PvdA-verkiezingsprogramma nooit aan de kiezers is beloofd dat zij zich nog een keer mogen uitspreken. Daarin staat letterlijk: „Voor een nieuw (grondwettelijk) verdrag is een nieuw referendum nodig”. Timmermans: „Aan ons de taak om duidelijk te maken dat dit bepaald niet hetzelfde is als een grondwettelijk verdrag”.

Enkele oppositiefracties reageerden honend. De SP komt met een initiatiefwetsvoorstel om toch een referendum uit te schrijven. „Er is maar één manier om te achterhalen of de regering recht heeft gedaan aan het Nederlandse ’nee’ van 2005: dat is door een nieuw verdrag in een nieuw referendum voor te leggen aan de Nederlanders” zei SP-woordvoerder Van Bommel. Hij wordt gesteund door GroenLinks, D66, de PVV van Wilders en de Partij voor de Dieren. Een meerderheid wordt niet verwacht, want daarvoor is de hulp van PvdA en VVD nodig. De PvdA-fractie beslist dinsdag. De VVD wacht langer met een reactie en legt vooralsnog een advies van oud-partijleider Bolkestein naast zich neer, die voorstander is van een volksraadpleging.