Noorden ruziet over boerenzetels in waterschappen

Groningen en Drenthe zijn het oneens over de samenstelling van de waterschapsbesturen. De staatssecretaris moet nu ingrijpen, uitstel van de verkiezingen dreigt.

Een nieuwe waterschapswet noodzaakt alle provincies opnieuw reglementen vast te stellen voor de verkiezingen voor waterschapsbestuurders in november. De provincies Groningen en Drenthe bepaalden onverwacht een andere koers voor de twee waterschappen die zij samen runnen, Noorderzijlvest en Hunze en Aa’s. Groningen en Drenthe willen de zetels in de besturen verschillend verdelen.

Het gaat om de zogeheten geborgde zetels, zetels die van tevoren gereserveerd zijn voor boeren-, bedrijfs- en milieuorganisaties. Groningen en Drenthe spraken af zeven van de 23 zetels die er in elk waterschapsbestuur te verdelen zijn, te borgen. Er lag een gezamenlijk besluit klaar om vier zetels aan de boeren te geven, twee aan de bedrijven en een aan het milieu. „Deze verdeling kwam tot stand op basis van de economische waarde die elk van de drie partijen vertegenwoordigt”, zegt juriste Marieke van Kooten van de provincie Groningen.

Provinciale Staten van Drenthe stelden in het provinciehuis van Assen een reglement vast conform de vier-twee-een-verdeling. Maar in een vergadering op ongeveer hetzelfde moment werd daar in Groningen vanaf geweken. De PvdA in de Groninger staten wilde een drie-drie-een-verdeling, met meer macht voor het milieu. Uiteindelijk besloot Groningen vier-twee-een te handhaven, maar een van de vier ’boerenzetels’ een milieustempel te geven door die aan de agrarische natuurvereniging ’Boer en Milieu’ te geven.

Gedeputeerde Tanja Klip van Drenthe is niet blij met de Groningse keuze. Behalve met Groningen werkt Drenthe met Overijssel samen in twee andere waterschappen, Reest en Wieden en Veld en Vecht. Graag had Klip vier vergelijkbare reglementen vastgesteld. „Het hele systeem rondom de waterschapsverkiezingen is toch al zo broos”, zegt Klip, die verwacht dat de geborgde zetels binnen vier jaar zullen verdwijnen. Groningen doet bovendien iets overbodigs door met een constructie het milieu een extra vinger in de pap te gunnen, vindt Klip: „Er zijn nog zestien zetels over die volgens een lijstenstelsel verdeeld worden. Daar kunnen milieuorganisaties ook naar dingen.”

Staatssecretaris Huizinga (verkeer en waterstaat) moet met een algemene maatregel van bestuur de scheefgelopen situatie rechtbreien. Lukt dit niet ruim voor november, dan is uitstel van de verkiezingen voor de waterschappen nodig. Onderdeel van de nieuwe Waterschapswet is juist dat overal gelijktijdig, in november, wordt gekozen.