Weren oude auto’s zuivert de lucht nauwelijks

Amsterdam wil een verbod op oude auto’s. Het is de vraag of de lucht daar schoon genoeg van wordt om aan de Europese norm te voldoen.

Hoewel de luchtkwaliteit in Nederland de afgelopen tien jaar gestaag is verbeterd, wordt op een aantal plaatsen nog altijd niet aan de normen voldaan. Langs drukke verkeerswegen en in grote steden bevat de lucht nog te veel stikstofoxides en fijnstof. Het verkeer is een belangrijke bron en Brussel richt zijn beleid dan ook op strengere normen voor auto’s.

Dat gaat de gemeente Amsterdam te langzaam. Morgen vergadert de raad over het plan om het centrum van de stad –begrensd door ’t IJ en de Ring A10– gezonder te maken door het tot milieuzone te verklaren. Volgens dit plan mogen oude auto’s, dat zijn auto’s die niet voldoen aan de Euronorm die op 1 juli 1992 is ingevoerd, vanaf eind 2009 de milieuzone niet meer in. Al zijn er uitzonderingen voor echte oldtimers (meer dan 25 jaar oud) en kampeerbusjes.

Het gemeentebestuur verwacht dat met dit plan de concentraties fijnstof en stikstofdioxide in 2010 met zo’n 1,5 microgram per kubieke meter zijn teruggebracht, maar het is de vraag of die verwachting reëel is. Twee maanden geleden bracht onderzoeksbureau Goudappel Coffeng advies uit aan het ministerie van Vrom over de effecten van milieuzones. Belangrijkste conclusie: zo’n zone zet pas zoden aan de dijk als je niet alleen de heel oude auto’s weert, maar ook de iets minder belegen karretjes.

De effecten van het Amsterdamse plan liggen volgens het advies ergens ver achter de komma. De gewenste verbeteringen komen pas in zicht als alle auto’s ouder dan vijf jaar worden uitgesloten.

Waarom het advies verschilt van het Amsterdamse plan, weet onderzoeker R. van den Brink niet. Amsterdam stelt dat de stad relatief veel oude auto’s telt en rekent met een bijdrage van 15 procent, maar Van den Brink ziet geen reden om af te wijken van de landelijke 4 procent.

Uit CBS-gegevens blijkt niet dat Amsterdamse auto’s ouder zijn. Daarnaast vermoedt hij dat de stad er ten onrechte van uitgaat dat bezitters van oude auto’s net zoveel kilometers maken als anderen. Van den Brink: „Toch kan ik ook dan het verschil tussen de twee rapporten niet verklaren.”

Daarnaast is het de vraag of het doel dat Amsterdam nastreeft, een reductie van 1,5 microgram per kuub, de stad leefbaarder maakt. De concentraties van de vervuilende stoffen schommelen rond de 40 à 50 microgram per kuub, daar doet die anderhalve microgram niet veel aan af. „Voor de gezondheidsschade is er geen drempelwaarde”, zegt K. Geurts van het Planbureau voor de Leefomgeving. „Als de concentratie door dit plan daalt van 40 naar 39, is de gezondheidsschade nauwelijks verminderd.”

Volgens de gemeente moet het plan gezien worden als onderdeel van een bredere aanpak van de luchtkwaliteit. Die is de laatste jaren niet verbeterd. „Bij het schoner maken van de lucht kunnen de milieuzones niet worden gemist”, zei wethouder Vos vorige week.

Want zo’n kleine vermindering kan wel net genoeg zijn om aan de normen te voldoen. Zo lang de stad niet aan de normen voldoet, kan er niet worden gebouwd. Dan komen allerlei projecten zoals de Zuidas of IJburg stil te liggen.