Fusie met Alitalia stond bij KLM al vaker op de rol

’Fusie met Alitalia rond’. Wie er op rekent dat Air France-KLM deze week de nieuwe partner wordt van de noodlijdende Italiaanse luchtvaartmaatschappij, doet er goed aan in de archieven nog even naar dit citaat te zoeken. Het is bijna tien jaar oud.

Het goede nieuws over de geslaagde verkoop van Alitalia aan een buitenlandse collega stamt uit begin 1999. De KLM, toen nog zonder Air France, had na ruim een jaar onderhandelen in alle contracten alle puntjes op alle i’s weten te krijgen. Het Italiaans-Nederlandse duo zou in de lucht een wereldspeler worden, dat was duidelijk. Totdat ruzie over de ontwikkeling van het vliegveld bij Milaan roet in het eten gooide.

Een jaar later was het fusiefeest definitief over. Hoewel: in Rome wisten politici meteen al te voorspellen dat het mogelijk slechts een tijdelijke breuk zou zijn. Weer een jaar later liet de KLM weten dat het inderdaad graag weer met Alitalia om de tafel zou gaan zitten. Dat gebeurde ook, maar opnieuw tevergeefs.

Het was tien jaar geleden ook al niet de eerste keer dat de Nederlandse nationale trots met de Italiaanse collega aanpapte. Terwijl de KLM door de jaren heen gemiddeld fraaie winsten laat zien, heeft Alitalia al sinds mensenheugenis last van grote verliezen. In 1994 mocht daarom de top van de KLM in Rome komen uitleggen hoe je in de lucht geld kunt verdienen. Het idee dat er iets moois tussen de KLM en Alitalia zou kunnen groeien, was snel geboren.

Maar bij Alitalia gelden andere spelregels dan bij veel andere luchtvaartmaatschappijen. Na de KLM-lessen over winst maken uit 1994 heeft Alitalia nog voor miljarden euro aan verliezen bij elkaar gevlogen. Er moest ook voor miljarden aan staatssteun bij. De namen van de toplieden wisselden ongeveer even vaak als de namen van de premiers die in Rome aan de macht kwamen. En behalve de KLM werden onder meer ook British Airways, SAS en Iberia geregeld als de nieuwe partner genoemd. Terwijl ondertussen vooral werd samengewerkt met Air France, toen nog zonder de KLM.

Inmiddels vormen de KLM en Air France al ruim vier jaar een hecht duo. Ze hebben eind 2003 een luchtvaartfusie in gang gezet die velen voor onmogelijk hadden gehouden. Onder Franse leiding, dat wel, maar niet met Franse overheersing, is Air France-KLM uitgegroeid tot de, in omzet gemeten, grootste luchtvaartmaatschappij ter wereld.

De Italiaanse overheid zag daar meteen al een geschikte, want rijke, kandidaat in om het schip van bijleg dat Alitalia nog altijd is bij onder te brengen. Italië is op zich een mooi stuk van de Europese markt, en de regio Milaan is een van dé industriële centra van Europa. Daar wil je als luchtvaartmaatschappij dus wel zijn. Maar Alitalia is ook goed voor ruim een miljoen euro verlies per dag. En dus moet er wat gebeuren om een overname verantwoord te laten zijn. Ingrijpen bij Alitalia kan echter alleen met steun uit Rome. En die kan nog wel eens wisselen.