Met die jas aan ben ik een ander

Op het Sweelinck College in Amsterdam beginnen deze week 16 leerlingen als schoolwacht. Ze zien in de pauze toe op de orde en veiligheid.

Met een ernstig gezicht loopt Youssef (15) door de gangen van het Sweelinck College in Amsterdam. „Even doorlopen”, roept hij naar twee andere leerlingen die een lokaal uitsloffen. ’Schoolwacht’ staat er achterop Youssefs felblauwe jasje. Samen met Rick (14) zit Youssef in de veegploeg.

De jongens moeten ervoor zorgen dat de schoolgangen in de tweede pauze zo snel mogelijk leeg zijn. Dus checken ze de wc’s en sporen de laatste meisjes voor de spiegel aan naar beneden te gaan. Gehoorzaam verlaten de meisjes de toiletten. Youssef brengt de schoolwachten in de aula op de hoogte. „Alles onder controle”, zegt hij in zijn walkietalkie.

Vanaf deze week wordt op het Sweelinck College de orde in de pauzes bewaakt door schoolwachten. Officieel benoemde leerlingen uit de derde klassen treden op wanneer er conflicten tussen medeleerlingen zijn. Ook zien ze erop toe dat de aula en het schoolplein schoon blijven. Aan het einde van het schooljaar krijgen de schoolwachten een officieel certificaat. Daarmee kunnen ze bij toekomstige werkgevers laten zien dat ze maatschappelijk betrokken zijn.

Met zijn handen in zijn zakken hangt Maurits (15) tegen een pilaar in de aula. „Ik ben hier zwaar tegen. Ze vragen leerlingen andere leerlingen te verraden.” De school chanteert de leerlingen met de certificaten. „Met dat certificaat word je automatisch aangenomen op stages. Alsof je met dat briefje ineens een betrouwbaar persoon bent.”

Bert den Heijer van training- en adviesbureau 5elements is de bedenker van het project. „Ik heb als maatschappijleer- en godsdienstdocent veel ervaring met jongeren. De laatste tijd merkte ik dat de balorigheid op scholen toeneemt. Iedereen gooit zijn troep maar op de grond en beleefdheid en sociale verantwoordelijkheid lijken ver te zoeken. Dat leidt tot een onveilig gevoel, bij leraren en leerlingen. Dit project moet de scholieren weer discipline en verdraagzaamheid bijbrengen.”

Esmae (16) en Hajar (15) zijn assistent-coördinatoren. „Wij worden ingezet als de schoolwacht het niet alleen aankan.” De meisjes hebben de bevoegdheid gele en rode kaarten uit te delen. „Als iemand zijn rotzooi niet opruimt wanneer we het vragen, krijgt hij een gele kaart.” Bij twee gele kaarten moet de leerling zich voor straf om acht uur op school melden. De meiden vinden het niet moeilijk hun medeleerlingen de les te lezen. „Als ik die jas aan heb, ben ik iemand anders”, zegt Hajar.