Vrouwtjesapen dominanter in groep met meer mannen

(Novum) - Vrouwelijke apen zijn dominanter in groepen met meer mannetjesapen. Dat hebben onderzoekers van de Rijksuniversiteit Groningen ontdekt aan de hand van een computermodel waarmee de interactie tussen apen nagebootst kan worden. Hun bevindingen worden woensdag gepubliceerd in het tijdschrift PlosOne.

Apen leven in groepen waarin een sociale hiërarchie bestaat. De hiërarchie wordt bepaald door agressie. Meestal staan mannetjes hoger in de pikorde dan vrouwtjes, maar bijvoorbeeld bij lemuren uit Madagaskar zijn juist de vrouwtjes dominant. Bij bonobo's kunnen zowel mannetjes als vrouwtjes dominant zijn en vrouwelijke makaken en meerkatten hebben soms een derde van de mannetjes in de groep onder zich staan.

Dominantie zou ontstaan door zelforganisatie. Apen krijgen na een toevallige overwinning meer zelfvertrouwen en winnen daardoor meer gevechten. Vrouwtjes maken vooral in agressieve groepen met veel mannelijke apen kans dominantie af te dwingen.

In zulke groepen vinden meer agressieve interacties plaats, zodat meer mannetjes verliezen. Vrouwtjes hebben dan een kans van hen te winnen. Ook vinden er in zulke groepen meer gevechten tussen mannetjes en vrouwtjes plaats, waardoor vrouwelijke apen meer kans hebben toevallig van een mannetje te winnen.

Tot nu toe was onbekend hoe vrouwtjes hun dominantie afdwingen. Vaak zijn ze kleiner dan de mannetjes en hebben ze minder kans een gevecht te winnen. Groningse onderzoekers creëerden daarom een virtuele wereld waarin ze de apeninteracties konden nabootsen. Na controle op reeds uitgevoerde onderzoeken leken de bevindingen ook in de praktijk te kloppen. De onderzoekers denken dat zelforganisatie ook bij mensen een rol zou kunnen spelen bij de ontwikkeling van dominantie tussen seksen.