Planbureau wil meer samenwerking op milieugebied

Rapporten over milieu en duurzaamheid schetsen een sombere toekomst. „Wereldwijde coalities zijn nodig om problemen aan te pakken.”

Nooit eerder zijn er zoveel mondiale verkenningen over milieu en duurzame ontwikkeling verschenen als het afgelopen jaar. Het Nederlandse Planbureau voor de Leefomgeving (voorheen MNP en RPB) heeft vier van die milieuverkenningen naast elkaar gelegd. De conclusie stemt somber.

Ondanks allerlei klimaatdoelen en millenniumafspraken wordt de wereld er niet beter op, zo blijkt. Het lukt niet om honger en armoede te halveren. Het tempo waarin natuur verloren gaat, wordt niet minder en klimaatverandering blijft niet binnen de gestelde grenzen.

Toch is niet alles negatief, zegt Ton Manders, programmaleider mondiale duurzaamheid. „Onze analyse maakt ook duidelijk dat de doelen bereikbaar en betaalbaar zijn. Je ziet dat technische oplossingen beschikbaar zijn, zoals zonne- of windenergie. De gevaren als je voedsel als biomassa gaat gebruiken, zijn inmiddels bekend. Twintig jaar geleden werd er nog amper over broeikasgassen gesproken. Het benul dat alles met alles samenhangt, begint te komen.”

De analyse van het planbureau is bedoeld voor Nederlandse beleidsmakers, zodat die zich niet door al die afzonderlijke rapporten, van elk minstens 500 pagina’s, hoeven heen te worstelen. „Het is verhelderend om te zien waar de conclusies van heel verschillende instanties elkaar overlappen. En dat de verschillende duurzaamheidsdoelen ook met elkaar botsen.”

Het klimaatpanel (IPCC), het milieuprogramma van de VN (UNEP), de Organisatie voor economische samenwerking en ontwikkeling (Oeso) en de club van 400 wetenschappers die zich namens Wereldbank en de Wereldvoedselorganisatie boog over de rol van agrarische kennis en techniek bij armoedebestrijding; allemaal geven ze een opmerkelijk eensluidend beeld van de wereldproblemen.

De groeiende wereldbevolking en de toename van de welvaart leiden tot een grotere vraag naar landbouwgrond, tot meer vraag naar hout en andere gewassen voor energie. Land wordt daarmee steeds schaarser en de druk op natuur steeds groter. Hierdoor stijgen de voedselprijzen, maar ook zal wereldwijd het verlies aan biodiversiteit voortgaan.

Manders: „We zullen nog meer toe moeten naar internationale samenwerking, naar meer export van landbouwtechnologische kennis. Probleem met wereldproblemen is dat ze iedereen aangaan. Landen gaan op elkaar zitten wachten. En dat terwijl wereldwijde coalities nodig zijn voor de aanpak van mondiale duurzaamheidsproblemen.”